Tra cứu bất động sản theo cách mới: 5 bước người mua cần biết

Cụ thể, từ ngày 1/3, việc tra cứu thông tin bất động sản chính thức được thực hiện qua hệ thống dữ liệu quốc gia theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP. Thay vì hỏi thông tin rời rạc từ nhiều nguồn, người dân có thể kiểm chứng trực tiếp trên hệ thống – nhưng không phải ai cũng được truy cập tự do.

Tra cứu thế nào?

Nếu muốn kiểm tra tình trạng pháp lý của một căn nhà hoặc dự án trước khi giao dịch, cá nhân, tổ chức phải thực hiện quy trình gồm các bước:

Bước 1: Gửi yêu cầu khai thác dữ liệu Có thể nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, nộp trực tiếp tại Bộ Xây dựng, gửi qua bưu chính hoặc qua hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ.

Bước 2: Chờ xét duyệt cấp quyền Cơ quan có thẩm quyền xem xét và cấp quyền truy cập dưới hình thức điện tử hoặc thông báo chính thức.

Bước 3: Thanh toán phí khai thác dữ liệu Theo phụ lục ban hành kèm nghị định, dữ liệu chi tiết về bất động sản thuộc danh mục thu phí.

Bước 4: Nhận phản hồi trong tối đa 7 ngày làm việc Trường hợp bị từ chối, cơ quan quản lý phải nêu rõ lý do.

Song song đó, người dân vẫn có thể xác nhận thông tin thông qua văn phòng đăng ký đất đai tại địa phương hoặc trong quá trình công chứng hợp đồng.

Ai được truy cập toàn bộ dữ liệu?

Các cơ quan quản lý nhà nước như xây dựng, đất đai, thuế, công an, tòa án được khai thác toàn hệ thống để phục vụ quản lý và giải quyết tranh chấp. UBND cấp tỉnh được quyền khai thác dữ liệu trong phạm vi địa phương.

Với cá nhân, tổ chức bên ngoài hệ thống quản lý, quyền truy cập mang tính từng phần và có điều kiện.

Mã định danh: Công cụ để đối chiếu

Đi kèm cơ chế tra cứu là mã định danh điện tử cấp cho từng bất động sản – chuỗi ký tự tối đa 40 ký tự, được tạo tự động trên hệ thống dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản.

Trong thực tế giao dịch, người mua có thể yêu cầu chủ đầu tư hoặc bên bán cung cấp mã này để đối chiếu trên hệ thống. Qua đó, có thể kiểm tra:

• Sản phẩm có đủ điều kiện đưa vào kinh doanh hay không

• Tình trạng pháp lý dự án

• Lịch sử chuyển nhượng

• Khả năng tồn tại ràng buộc pháp lý

Điểm mới không nằm ở bản thân mã số, mà ở việc dữ liệu được tập trung và chuẩn hóa trên phạm vi toàn quốc.

Thị trường được gì?

Việc bắt buộc tra cứu theo quy trình và có phí khai thác dữ liệu cho thấy cơ quan quản lý đang chuyển từ cơ chế “cung cấp thông tin rời rạc” sang mô hình dữ liệu tập trung có kiểm soát.

Nếu hệ thống vận hành đồng bộ và cập nhật kịp thời, người mua sẽ có thêm một lớp kiểm chứng độc lập trước khi xuống tiền. Ngược lại, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào tốc độ cập nhật dữ liệu của địa phương và mức độ tuân thủ của chủ đầu tư.

Dù vậy, từ 1/3, việc kiểm tra pháp lý bất động sản sẽ không còn chỉ dựa vào giấy tờ do bên bán cung cấp – mà phải đi qua một cổng dữ liệu chính thức. Đây là thay đổi đáng chú ý với cả người mua lẫn doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt nặng yếu tố minh bạch.