Sửa Luật Kinh doanh bất động sản: Đề xuất cắt 4 thủ tục hành chính, phân cấp chuyển nhượng dự án

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đang được Chính phủ trình Quốc hội theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện khung pháp lý cho các loại hình bất động sản mới. Đây là một trong những nội dung được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp chiều 29/7.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo luật được xây dựng nhằm tiếp tục cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và bảo đảm sự thống nhất với các luật liên quan. Dự thảo gồm 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là đề xuất chuyển thẩm quyền cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh. Theo cơ quan soạn thảo, việc phân cấp sẽ giúp địa phương chủ động hơn trong xử lý hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

Song song với việc phân cấp, dự thảo cũng tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính. Cụ thể, 4 trong tổng số 12 thủ tục thuộc lĩnh vực kinh doanh bất động sản được đề xuất bãi bỏ, gồm thủ tục đăng ký khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; các thủ tục cấp mới, cấp lại giấy phép hoạt động của sàn giao dịch bất động sản.

Đối với hoạt động môi giới, dự thảo đơn giản hóa các thủ tục cấp mới và cấp lại chứng chỉ hành nghề. Đồng thời, cơ quan soạn thảo rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa 6 nhóm điều kiện kinh doanh, từ điều kiện đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản đến điều kiện chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật và hoạt động của sàn giao dịch.

Không chỉ tập trung cải cách thủ tục, dự thảo luật còn bổ sung nhiều quy định nhằm xử lý các khoảng trống pháp lý. Trong đó có quy định về nhà ở có mục đích lưu trú, nhà ở thương mại giá phù hợp và làm rõ khái niệm phần diện tích sàn trong công trình xây dựng để tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động kinh doanh các loại hình này.

Đáng chú ý, dự thảo mở rộng phạm vi chuyển nhượng đối với nhiều loại hợp đồng kinh doanh bất động sản, gồm hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, nhà ở có mục đích lưu trú và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng. Quy định được áp dụng đối với cả tài sản hình thành trong tương lai và một số trường hợp tài sản đã hình thành nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về đất đai.

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, nhiều nội dung được đề nghị tiếp tục rà soát nhằm bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về đất đai, nhà ở và đầu tư.

Theo cơ quan thẩm tra, cần nghiên cứu kỹ việc đưa các loại hình như nhà ở có mục đích lưu trú, căn hộ du lịch (condotel), căn hộ kết hợp văn phòng (officetel) và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng vào phạm vi bất động sản được phép kinh doanh. Việc sửa đổi cũng phải phân định rõ giữa các dự án tồn tại trước đây và dự án triển khai theo quy định mới, bảo đảm không hợp thức hóa những sai phạm đã phát sinh.

Đối với đề xuất cho phép cá nhân nước ngoài mua, thuê mua phần diện tích trong công trình xây dựng, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở chính sách, mục tiêu và tác động của quy định. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế quản lý, giám sát chặt chẽ việc sở hữu, chuyển nhượng và sử dụng các loại tài sản này nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và phù hợp với quy hoạch.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng lưu ý cần làm rõ phạm vi phân cấp cho UBND cấp tỉnh đối với các dự án trước đây thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng, nhất là các dự án liên tỉnh, có yếu tố quốc phòng, an ninh, nghĩa vụ tài chính lớn hoặc áp dụng cơ chế đặc thù cần có ý kiến của cơ quan Trung ương.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản và nhất trí trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất. Theo kế hoạch, dự án luật sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp dự kiến diễn ra vào tháng 10 năm nay.