Sau tuần bán tháo hơn 100 điểm, áp lực giải chấp đã hạ nhiệt?

Thị trường chứng khoán vừa trải qua tuần giảm thứ tư liên tiếp với mức mất hơn 101 điểm của VN-Index, mạnh nhất kể từ đầu tháng 3/2026. Riêng ba phiên đầu tuần, chỉ số bốc hơi gần 119 điểm, trong đó phiên 22/7 giảm hơn 62 điểm, phản ánh áp lực bán gia tăng trên diện rộng khi nhiều tài khoản sử dụng đòn bẩy cao rơi vào trạng thái bị gọi ký quỹ.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, diễn biến lao dốc trong các phiên đầu tuần cho thấy áp lực giải chấp đã xuất hiện rõ rệt. Tuy nhiên, hai phiên cuối tuần ghi nhận lực cầu bắt đáy giúp thị trường dần cân bằng hơn, trong khi thanh khoản hạ nhiệt cho thấy áp lực bán cưỡng bức đã giảm so với giai đoạn cao điểm.

Bà Lê Diệu Linh, Giám đốc Phòng Tư vấn đầu tư, Chứng khoán Rồng Việt, cho rằng sau một tuần giao dịch với thanh khoản rất cao, phần lớn lượng cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh đã được dòng tiền hấp thụ, qua đó giảm đáng kể rủi ro giải chấp trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu thị trường tiếp tục mất các vùng hỗ trợ quan trọng, áp lực bán kỹ thuật vẫn có thể quay trở lại.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Việt Anh, Chuyên viên phân tích cao cấp Chứng khoán KBS, cho rằng sau tuần giao dịch có thanh khoản lớn, áp lực margin đã nhẹ bớt khi thị trường không còn xuất hiện các phiên giảm sâu như đầu tuần. Dù vậy, nền dư nợ cho vay ký quỹ vẫn ở mức cao kỷ lục và khối ngoại tiếp tục bán ròng, vì vậy chưa thể khẳng định rủi ro đã hoàn toàn đi qua.

Ông Phan Tấn Nhật, Chuyên gia cao cấp Chiến lược thị trường Chứng khoán SHS, cho biết dư nợ margin toàn thị trường cuối quý II ước khoảng 435.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng chỉ sau một quý và là mức cao nhất từ trước đến nay. Theo ông, chính yếu tố này đã khuếch đại tâm lý bi quan khi VN-Index liên tiếp đánh mất các vùng hỗ trợ, khiến nhiều cổ phiếu rơi vào trạng thái giải chấp và tạo hiệu ứng bán chéo giữa các nhóm ngành.

Ở góc độ kỹ thuật, nhiều chuyên gia cho rằng vùng 1.650-1.670 điểm đã bước đầu phát huy vai trò hỗ trợ khi lực cầu bắt đáy xuất hiện khá rõ. Theo bà Lê Diệu Linh, xác suất VN-Index quay lại vùng 1.600 điểm đã giảm sau khi lượng margin được hấp thụ đáng kể, trong khi kịch bản có khả năng cao hơn là thị trường sẽ tích lũy trước khi hình thành xu hướng mới.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý VN-Index cần sớm quay trở lại trên mốc 1.700 điểm để xác nhận vùng cân bằng. Nếu dòng tiền tiếp tục cải thiện và lan tỏa sang nhiều nhóm ngành, khả năng hình thành đáy sẽ rõ nét hơn. Ngược lại, nếu thanh khoản bắt đáy suy yếu hoặc các rủi ro bên ngoài kéo dài, chỉ số vẫn có thể lùi về kiểm định vùng 1.600 điểm.

Ngoài áp lực margin, những biến số từ bên ngoài tiếp tục là yếu tố chi phối tâm lý thị trường. Giá dầu Brent đã quay trở lại vùng gần 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang, làm gia tăng lo ngại về chi phí đầu vào, lạm phát và biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp trong quý III. Bên cạnh đó, các diễn biến liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ cũng khiến nhà đầu tư duy trì tâm lý thận trọng.

Dù vậy, các chuyên gia đều cho rằng tác động sẽ phân hóa giữa các nhóm ngành. Trong khi doanh nghiệp dầu khí có thể hưởng lợi từ giá năng lượng tăng, các ngành hàng không, logistics, hóa chất, nhựa hay những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu sẽ chịu áp lực lớn hơn. Đồng thời, các yếu tố bên ngoài hiện chủ yếu ảnh hưởng đến định giá và tâm lý thị trường hơn là làm thay đổi ngay nền tảng lợi nhuận của doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý là dù khoảng 83% cổ phiếu trên VN-Index đang ghi nhận mức sinh lời âm từ đầu năm, nhiều chuyên gia vẫn nhìn thấy cơ hội trong trung và dài hạn. Theo ông Phan Tấn Nhật, khoảng 60% số cổ phiếu trên thị trường hiện có vốn hóa thấp hơn vốn chủ sở hữu, trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng và đang giao dịch ở mức P/E chỉ khoảng 4-7 lần, thấp hơn đáng kể so với lịch sử.

Theo các chuyên gia, khi áp lực giải chấp dần lắng xuống, cùng với kỳ vọng nâng hạng thị trường, tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục duy trì tích cực, thị trường vẫn có cơ sở để hình thành một nhịp hồi phục trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, giai đoạn tới sẽ thiên về lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và quản trị rủi ro danh mục, thay vì kỳ vọng một đợt tăng đồng loạt của toàn thị trường.