Ras Laffan trúng đòn: Cú sốc LNG không còn là ngắn hạn

Đòn tập kích tên lửa của Iran vào tổ hợp Ras Laffan không chỉ gây thiệt hại vật chất cho Qatar, mà còn mở ra một kịch bản gián đoạn nguồn cung LNG kéo dài nhiều năm. Với vai trò là trung tâm xuất khẩu khí hóa lỏng lớn nhất thế giới, bất kỳ sự cố nào tại đây đều nhanh chóng lan rộng thành rủi ro hệ thống đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo QatarEnergy, thiệt hại từ vụ tấn công có thể khiến nước này thất thu khoảng 20 tỷ USD mỗi năm và cần từ 3–5 năm để khôi phục hoàn toàn. Hai dây chuyền LNG số 4 và 6 với tổng công suất 12,8 triệu tấn/năm đã bị hư hại, tương đương khoảng 17% năng lực xuất khẩu của Qatar bị gián đoạn trong trung hạn.

Điểm đáng chú ý là ngay cả khi eo biển Hormuz được khai thông trở lại, hoạt động xuất khẩu của Qatar vẫn khó phục hồi nhanh. Điều này cho thấy nút thắt không còn nằm ở vận chuyển, mà đã chuyển sang năng lực sản xuất – một yếu tố có độ trễ lớn và chi phí khắc phục cao.

Phản ứng thị trường diễn ra gần như ngay lập tức khi giá khí đốt tại châu Âu, Anh và châu Á đồng loạt tăng mạnh. Giới đầu tư bắt đầu định giá lại toàn bộ triển vọng cung – cầu, chuyển từ kỳ vọng dư cung sang lo ngại thiếu hụt kéo dài trong phần còn lại của thập kỷ.

Ông Saad Sherida Al-Kaabi, Bộ trưởng Năng lượng Qatar kiêm CEO QatarEnergy, thừa nhận tác động sẽ lan rộng tới các khách hàng lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ý và Bỉ. Việc tuyên bố bất khả kháng đối với một số hợp đồng LNG dài hạn cho thấy áp lực cung ứng không còn mang tính ngắn hạn mà đã bước sang giai đoạn cấu trúc.

Không dừng lại ở LNG, các đòn tấn công còn ảnh hưởng đến tổ hợp Pearl GTL do Shell vận hành – mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị năng lượng sạch và nhiên liệu cao cấp. Một dây chuyền tại đây có thể phải dừng hoạt động ít nhất một năm, làm gia tăng thêm áp lực lên thị trường sản phẩm tinh chế.

Trong bối cảnh đó, cú sốc Ras Laffan đang tái định hình rủi ro của thị trường LNG toàn cầu. Nếu quá trình khôi phục kéo dài đúng như dự báo, cán cân cung – cầu có thể bị siết chặt trong nhiều năm, buộc các quốc gia nhập khẩu phải điều chỉnh chiến lược năng lượng sớm hơn dự kiến.