PMI Trung Quốc bất ngờ rơi xuống 49,2 điểm sau ba tháng duy trì trên ngưỡng 50

Hoạt động sản xuất của Trung Quốc bất ngờ quay trở lại trạng thái thu hẹp trong tháng 7, đánh dấu lần đầu tiên kể từ tháng 2 chỉ số PMI rơi xuống dưới ngưỡng 50 điểm. Diễn biến này cho thấy động lực phục hồi nhờ xuất khẩu trong quý II đang dần suy yếu, qua đó làm gia tăng sức ép buộc Bắc Kinh phải đẩy mạnh các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng trong nước.

Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố ngày 31/7, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất chính thức giảm xuống 49,2 điểm trong tháng 7, từ mức 50,3 điểm của tháng trước và thấp hơn dự báo trung vị 50 điểm của các chuyên gia kinh tế. Đây cũng là mức thấp nhất kể từ tháng 2 và chấm dứt chuỗi ba tháng liên tiếp duy trì trên ngưỡng 50.

Đà mở rộng của PMI trong những tháng trước chủ yếu được hỗ trợ bởi việc các doanh nghiệp xuất khẩu đẩy nhanh tiến độ giao hàng trước thời điểm Mỹ tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc. Khi hiệu ứng này suy yếu, hoạt động sản xuất cũng nhanh chóng mất động lực, phản ánh những khó khăn ngày càng rõ nét của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Số liệu được công bố chỉ một ngày sau cuộc họp giữa năm của các nhà hoạch định chính sách hàng đầu Trung Quốc. Tại cuộc họp này, giới lãnh đạo thừa nhận nền kinh tế vẫn đối mặt với "những khó khăn và thách thức", đồng thời cam kết đẩy nhanh giải ngân tài khóa và sẵn sàng triển khai các "chính sách bổ sung" nhằm hỗ trợ tăng trưởng trong nửa cuối năm.

Áp lực điều hành càng trở nên lớn hơn khi nền kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 4,3% trong quý II so với cùng kỳ năm trước, mức thấp nhất trong hơn ba năm và thấp hơn mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 4,5% đến 5%. Điều này khiến dư địa để Bắc Kinh tiếp tục nới lỏng chính sách nhằm ổn định tăng trưởng được thị trường đặc biệt quan tâm.

Xuất khẩu vẫn là một trong số ít động lực tăng trưởng đáng tin cậy của kinh tế Trung Quốc trong năm nay, song dấu hiệu giảm tốc đã bắt đầu xuất hiện. Theo khảo sát của China Beige Book, hoạt động xuất khẩu sang Mỹ đã giảm lần đầu tiên sau nhiều tháng, phản ánh nhu cầu suy yếu sau giai đoạn doanh nghiệp tăng tốc giao hàng để tránh các mức thuế cao hơn.

Tổ chức nghiên cứu này cũng cho biết hoạt động sản xuất trong tháng 7 chậm lại, trong khi lĩnh vực chế tạo ghi nhận diễn biến yếu nhất về việc làm khi tốc độ tạo việc làm giảm ở tất cả các ngành được khảo sát so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy áp lực không chỉ xuất hiện ở sản lượng mà còn lan sang thị trường lao động.

Diễn biến trên trái ngược với tháng 6, thời điểm kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ tăng 14%, góp phần đưa tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc tăng 27% - mức cao nhất trong gần 5 năm. Động lực này chủ yếu đến từ việc các doanh nghiệp tranh thủ giao hàng trước thời điểm Washington dự kiến áp dụng các mức thuế cao hơn vào cuối mùa hè.

Các nhà sản xuất Trung Quốc hiện cũng chuẩn bị cho khả năng phải đối mặt với các mức thuế bổ sung liên quan đến cuộc điều tra theo Mục 301 của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh thời hạn áp dụng mức thuế phổ quát 10% đã kết thúc vào ngày 24/7. Đây được xem là một trong những yếu tố có thể tiếp tục gây sức ép lên triển vọng xuất khẩu trong những tháng tới.

Trong khi đó, nhu cầu trong nước vẫn chưa cho thấy dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Khảo sát của China Beige Book cho thấy doanh số bán lẻ trong tháng 7 giảm so với cả tháng trước và cùng kỳ năm ngoái. Các lĩnh vực du lịch và dịch vụ nhà hàng cũng ghi nhận mức sụt giảm mạnh, phản ánh tiêu dùng nội địa vẫn yếu bất chấp các biện pháp kích thích đã được triển khai.

Chuỗi số liệu kém tích cực làm gia tăng kỳ vọng Bắc Kinh sẽ tiếp tục nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, thông báo sau cuộc họp của Bộ Chính trị vẫn chưa đưa ra bất kỳ biện pháp cụ thể nào, cho thấy giới lãnh đạo vẫn giữ cách tiếp cận thận trọng đối với các gói hỗ trợ mới.

Theo các nhà phân tích của Eurasia Group, giới lãnh đạo Trung Quốc lo ngại tăng trưởng kinh tế trong nửa cuối năm có thể giảm xuống dưới mục tiêu khi các lĩnh vực kinh tế mới như trí tuệ nhân tạo (AI) chưa đủ sức bù đắp sự suy giảm của các ngành công nghiệp truyền thống. Trong báo cáo sau cuộc họp ngày 30/7, tổ chức này nhận định các nhà hoạch định chính sách vẫn ưu tiên kiểm soát rủi ro hơn là thúc đẩy tăng trưởng ngắn hạn.

Eurasia Group cũng cho rằng Bắc Kinh tiếp tục xem khủng hoảng bất động sản, gánh nặng nợ của chính quyền địa phương và rủi ro tại các tổ chức tài chính quy mô nhỏ là những thách thức mang tính cơ cấu cần được xử lý theo lộ trình dài hạn, thay vì các vấn đề có thể giải quyết bằng những biện pháp kích thích ngắn hạn.