Ông Vũ Minh Châu bị khởi tố, lộ chênh lệch doanh thu gần 10.000 tỷ
Cơ quan điều tra Công an Hà Nội đã khởi tố ông Vũ Minh Châu, nhà sáng lập Bảo Tín Minh Châu, liên quan sai phạm kế toán. Dữ liệu bước đầu cho thấy doanh thu thực tế giai đoạn 2020–2023 chênh lệch gần 10.000 tỷ đồng so với số kê khai thuế.
Hình thành từ nền tảng gia đình kinh doanh vàng truyền thống, Bảo Tín Minh Châu phát triển mạnh từ năm 1989, xây dựng hệ thống cửa hàng tại Hà Nội và hơn 200 đại lý trên cả nước. Sản phẩm chủ lực là vàng miếng và vàng nhẫn 24K Vàng Rồng Thăng Long – dòng sản phẩm được nhiều người dân lựa chọn tích trữ.
Trong những giai đoạn thị trường biến động, đặc biệt khi giá vàng tăng mạnh, doanh nghiệp này thường xuyên thu hút lượng lớn khách hàng. Không ít thời điểm, người mua phải xếp hàng dài hoặc chấp nhận đặt trước do nguồn cung hạn chế.
Tuy nhiên, song hành với quy mô kinh doanh lớn là bức tranh tài chính gây chú ý. Năm 2023, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 1.401 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ khoảng 4,5 tỷ đồng, tương đương biên lợi nhuận ròng khoảng 0,3%. Sang năm 2024, doanh thu tăng vọt lên hơn 6.952 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn chỉ đạt gần 49,2 tỷ đồng, phản ánh mức sinh lời thấp so với quy mô.
Đáng chú ý, kết luận điều tra bước đầu cho thấy doanh nghiệp đã vận hành song song hai hệ thống kế toán. Một hệ thống nội bộ gồm các phần mềm như Hivi Gold, Excel dùng để theo dõi hoạt động thực tế; hệ thống còn lại sử dụng phần mềm kế toán Misa để kê khai thuế.
Theo dữ liệu trích xuất giai đoạn 2020–2023, doanh thu thực tế của doanh nghiệp ước khoảng 13.700 tỷ đồng, cao hơn khoảng 9.700 tỷ đồng so với số liệu kê khai thuế. Chênh lệch này được xác định gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
Từ nửa cuối năm 2024, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, doanh nghiệp bị cho là đã xóa dữ liệu trên phần mềm nội bộ và chuyển sang sử dụng Excel cùng phần mềm bán hàng khác để quản lý, sau đó lọc dữ liệu trước khi kê khai thuế.
Trước đó, doanh nghiệp cũng từng bị cơ quan quản lý xử phạt về nhiều vi phạm liên quan đến hóa đơn, chứng từ, nghĩa vụ thuế, cạnh tranh và phòng chống rửa tiền, với tổng số tiền xử phạt lên tới hàng tỷ đồng.
Các dấu hiệu hiện tại cho thấy mô hình kinh doanh “doanh thu lớn, lợi nhuận thấp” có thể không đơn thuần phản ánh đặc thù ngành, mà còn liên quan đến cách thức ghi nhận và quản lý dữ liệu tài chính. Vụ việc đang tiếp tục được làm rõ, nhưng đã đặt ra vấn đề về tính minh bạch trong hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh vàng quy mô lớn.
Mạnh Huyền
