Bảo Tín Minh Châu: Doanh thu tăng sốc, lợi nhuận mỏng bất thường

Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu, doanh nghiệp lâu năm trong lĩnh vực kinh doanh vàng tại miền Bắc, đang trở thành tâm điểm chú ý khi bức tranh tài chính xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Diễn biến này càng đáng chú ý khi ông Vũ Minh Châu bị cơ quan điều tra khởi tố về hành vi vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Được thành lập từ năm 1989, doanh nghiệp phát triển từ mô hình kinh doanh vàng truyền thống, dần mở rộng hệ thống cửa hàng tại Hà Nội cùng hàng trăm đại lý trên toàn quốc. Sản phẩm chủ lực là vàng miếng và vàng nhẫn 24K “Vàng Rồng Thăng Long”, thường có mức giá cao hơn mặt bằng chung nhưng vẫn duy trì sức tiêu thụ lớn trong bối cảnh nhu cầu tích trữ vàng gia tăng.

Về kết quả kinh doanh, năm 2023 doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 1.401 tỷ đồng, tăng hơn 30% so với năm trước, song lợi nhuận sau thuế chỉ khoảng 4,5 tỷ đồng, tương ứng biên lợi nhuận ròng khoảng 0,3%. Sang năm 2024, doanh thu tăng đột biến lên hơn 6.952 tỷ đồng, gấp gần 5 lần, trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ đạt chưa tới 49,2 tỷ đồng.

Mặc dù lợi nhuận gộp được cải thiện, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng mạnh đã bào mòn phần lớn kết quả kinh doanh. Xu hướng “doanh thu lớn - lợi nhuận mỏng” kéo dài nhiều năm cho thấy hiệu quả hoạt động thực tế chưa tương xứng với quy mô doanh thu.

Đáng chú ý, kết quả điều tra ban đầu cho thấy doanh nghiệp đã vận hành song song nhiều hệ thống phần mềm quản lý. Các phần mềm nội bộ như Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel được sử dụng để theo dõi doanh thu thực tế, trong khi phần mềm kế toán Misa phục vụ mục đích kê khai thuế.

Việc tồn tại hai hệ thống ghi nhận song song tạo ra khoảng trống lớn trong kiểm soát dòng tiền. Dữ liệu trích xuất giai đoạn 2020-2023 cho thấy doanh thu thực tế khoảng 13.700 tỷ đồng, cao hơn tới 9.700 tỷ đồng so với số liệu kê khai thuế, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.

Trước đó, doanh nghiệp cũng bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính hơn 2,6 tỷ đồng do các vi phạm liên quan đến hóa đơn, chứng từ, nghĩa vụ thuế và quy định phòng chống rửa tiền. Những vấn đề này cho thấy các tồn tại trong quản trị và tuân thủ pháp luật đã diễn ra trong thời gian dài.

Dù lợi nhuận ở mức thấp, doanh nghiệp vẫn liên tục mở rộng quy mô và tăng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng trong năm 2024, cho thấy tham vọng tăng trưởng và đa dạng hóa hoạt động. Tuy nhiên, với các diễn biến pháp lý hiện tại, triển vọng hoạt động của Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu có thể chịu nhiều áp lực trong thời gian tới.

Câu chuyện của doanh nghiệp này cũng phản ánh yêu cầu ngày càng cao về minh bạch tài chính trong ngành kinh doanh vàng, lĩnh vực có quy mô giao dịch lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền trong nền kinh tế.