Những khu vực nào sẽ phát triển cạnh 5 tuyến metro mới của Hà Nội?
Mở rộng các tuyến metro ra ngoại thành Hà Nội
Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến cộng đồng đối với hồ sơ quy hoạch phương án tuyến và vị trí nhà ga tỷ lệ 1/500 của 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14. Theo thông tin từ Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), phương án quy hoạch đề xuất 28 nhà ga ưu tiên, gồm 18 ga trong đợt đầu và 10 ga bổ sung ở đợt tiếp theo.
Điểm đáng chú ý là các tuyến metro không chỉ phục vụ khu vực nội đô mà còn mở rộng về những địa bàn ngoại thành, nơi Hà Nội đang định hướng phát triển các trung tâm đô thị, công nghiệp, khoa học công nghệ và dịch vụ mới.

Ở phía Tây Hà Nội, Hòa Lạc là một trong những khu vực đáng chú ý khi nằm trên hành lang tuyến metro số 8. Theo phương án đang được lấy ý kiến, tuyến này dài khoảng 65km, dự kiến kết nối Hòa Lạc qua Sơn Đồng, Mai Dịch, Vành đai 3, Lĩnh Nam đến Thuận An.
Hòa Lạc hiện được định hướng phát triển thành trung tâm khoa học, công nghệ và đào tạo quan trọng của Thủ đô, với sự hiện diện của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trong khi đó, kết nối từ Hòa Lạc tới khu vực trung tâm hiện phụ thuộc nhiều vào hệ thống đường bộ, đặc biệt là đại lộ Thăng Long. Nếu tuyến metro được triển khai, khu vực này có thể bổ sung thêm phương thức vận tải công cộng, phục vụ nhu cầu đi lại của người lao động, sinh viên và cư dân.
Khả năng kết nối thuận lợi hơn cũng tạo điều kiện phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ và khu dân cư phục vụ hệ sinh thái khoa học công nghệ, giáo dục tại Hòa Lạc.
Cùng trên hành lang tuyến số 8, khu vực Sơn Đồng có thêm cơ hội tăng cường kết nối với Hòa Lạc và đô thị trung tâm. Đây có thể là yếu tố hỗ trợ quá trình tổ chức không gian dân cư, phát triển dịch vụ và hạ tầng đô thị tại khu vực phía Tây.
Ở phía Bắc sông Hồng, Đông Anh cũng nằm trong phạm vi nghiên cứu của các hành lang đường sắt đô thị mới.
Trong đó, tuyến số 10 dự kiến kết nối từ đường Võ Chí Công qua Vành đai 2,5, khu đô thị Times City đến Cổ Loa, với chiều dài khoảng 39km.
Việc nghiên cứu tuyến metro hướng tới Cổ Loa có ý nghĩa trong bối cảnh Hà Nội đang mở rộng không gian đô thị về phía Bắc sông Hồng. Khu vực Đông Anh có lợi thế tiếp giáp đô thị trung tâm, kết nối với sân bay Nội Bài và nằm trên nhiều trục giao thông quan trọng.
Theo định hướng quy hoạch chung, phía Bắc sông Hồng là một trong những không gian phát triển đô thị trọng điểm của Hà Nội, gắn với các khu đô thị mới, trung tâm dịch vụ và những công trình hạ tầng quy mô lớn.
Trong khi đó, phía Đông Hà Nội cũng được chú ý với phương án tuyến metro số 14, dài khoảng 32km, kết nối khu vực cầu Thăng Long, Hồng Hà đến khu đô thị Ocean Park.
Hành lang này hướng tới khu vực Gia Lâm, nơi những năm gần đây đã hình thành nhiều khu đô thị và công trình hạ tầng mới. Khác với Hòa Lạc, vốn được định hướng dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, khu vực phía Đông có lợi thế từ các khu dân cư, đô thị mới và hoạt động thương mại, dịch vụ.
Việc bổ sung đường sắt đô thị có thể giúp gia tăng lựa chọn di chuyển cho cư dân, đồng thời tạo điều kiện kết nối các khu đô thị với những trung tâm việc làm, giáo dục và dịch vụ trong nội thành.
Những cực đô thị mới phía Nam Hà Nội
Không chỉ mở rộng về phía Tây, Bắc và Đông, mạng lưới metro đang được nghiên cứu cũng hướng tới khu vực phía Nam Hà Nội, nơi có nhiều đầu mối giao thông quan trọng.
Theo phương án công khai, tuyến số 1 dự kiến đi qua khu vực Ngọc Hồi, ga Hà Nội, Yên Viên và tiếp tục kết nối tới sân bay Nội Bài. Tuyến này có chiều dài khoảng 59km.
Trong đó, Ngọc Hồi từ lâu đã được xác định là một trong những đầu mối quan trọng trong định hướng phát triển hệ thống đường sắt của Thủ đô. Việc kết nối đường sắt đô thị với các công trình giao thông khác tại khu vực này có thể tạo điều kiện hình thành những hoạt động dịch vụ hỗ trợ vận tải, thương mại và các chức năng đô thị phù hợp với quy hoạch.
Bên cạnh tuyến số 1, tuyến số 2 cũng được nghiên cứu kéo dài từ sân bay Nội Bài qua Nam Thăng Long, Trần Hưng Đạo, Thượng Đình đến khu vực phía Nam Hà Nội. Phương án tuyến dài khoảng 60km, góp phần hình thành một hành lang kết nối xuyên qua nhiều khu vực của Thủ đô.
Ở góc độ phát triển đô thị, các hành lang metro mới có thể hỗ trợ việc phân bố dân cư, hoạt động sản xuất kinh doanh và dịch vụ ra ngoài khu vực trung tâm, đồng thời tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng tại những địa bàn ngoại thành.
Đây cũng là một trong những yếu tố gắn với định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD, trong đó các khu dân cư, thương mại và dịch vụ được tổ chức xung quanh những đầu mối giao thông công cộng có năng lực vận chuyển lớn.
Tuy nhiên, khả năng hình thành các trung tâm đô thị mới không chỉ phụ thuộc vào việc có tuyến metro đi qua. Vị trí nhà ga, khả năng kết nối giao thông, quy hoạch sử dụng đất và tiến độ triển khai hạ tầng đồng bộ sẽ quyết định mức độ tác động đối với từng khu vực.
Theo định hướng quy hoạch chung đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, Hà Nội phát triển theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, từng bước hình thành các không gian đô thị gắn với hệ thống giao thông công cộng hiện đại.
Trong bức tranh đó, Hòa Lạc, Đông Anh, Gia Lâm cùng các khu vực phía Nam như Ngọc Hồi có thêm cơ hội cải thiện kết nối, phục vụ các chức năng đô thị đang được định hướng phát triển.
Duy Khánh















