NHNN đề xuất thay LDR bằng CDR, siết chuẩn an toàn ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa lấy ý kiến dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019, trong đó điểm thay đổi đáng chú ý là chuyển từ chỉ tiêu LDR (dư nợ cho vay/tổng tiền gửi) sang CDR (dư nợ cấp tín dụng/tổng huy động). Khác với LDR, CDR mở rộng phạm vi tính toán khi bao gồm cả trái phiếu doanh nghiệp, cam kết ngoại bảng ở phía tín dụng và các nguồn vốn ngoài tiền gửi ở phía huy động. Cách tiếp cận này phản ánh sát hơn cấu trúc bảng cân đối của ngân hàng, thay vì chỉ nhìn vào hoạt động cho vay truyền thống. Dù thay đổi phương pháp, ngưỡng tối đa vẫn được giữ ở mức 85%.

Một điểm điều chỉnh đáng chú ý là cách tính tiền gửi của Kho bạc Nhà nước trong nguồn vốn huy động. Theo quy định hiện hành, tỷ trọng tiền gửi này đã giảm dần và dự kiến loại bỏ hoàn toàn từ năm 2026. Tuy nhiên, dự thảo mới cho phép tính 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc vào nguồn vốn, trong khi tiền gửi không kỳ hạn tiếp tục bị loại trừ. Điều chỉnh này giúp giảm “cú sốc” thanh khoản cho hệ thống khi thay đổi chính sách. Đồng thời, nó phản ánh cách tiếp cận linh hoạt hơn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ở phía “cấp tín dụng”, phạm vi được mở rộng đáng kể so với trước đây. Ngoài dư nợ cho vay khách hàng, dự thảo còn tính cả các khoản ủy thác cấp tín dụng và phần đầu tư trái phiếu doanh nghiệp (sau khi trừ phần đã được hoàn trả). Điều này giúp hạn chế tình trạng “lách trần” thông qua các kênh đầu tư ngoài bảng. Đồng thời, nó cũng đưa các hoạt động rủi ro tiềm ẩn vào cùng một khung giám sát.

Đáng chú ý, dự thảo lần đầu đưa vào bộ chỉ tiêu theo chuẩn Basel III, gồm tỷ lệ đòn bẩy (LEV), tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR). Trong đó, LEV đóng vai trò là lớp bảo vệ bổ sung, không dựa trên rủi ro, nhằm hạn chế việc tăng đòn bẩy quá mức trong hệ thống ngân hàng. Công cụ này hiện đã được nhiều nền kinh tế lớn áp dụng như EU, Mỹ, Singapore hay Malaysia. Việc bổ sung LEV cho thấy định hướng nâng chuẩn an toàn theo thông lệ quốc tế.

Với LCR và NSFR, dự thảo quy định lộ trình áp dụng bắt buộc từ ngày 1/1/2028. Trước thời điểm này, các ngân hàng vẫn tuân thủ quy định hiện hành, nhưng có thể đăng ký áp dụng sớm nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện. Đáng chú ý, nếu áp dụng trước, các tổ chức tín dụng phải duy trì tỷ lệ tối thiểu 100% cho cả LCR và NSFR ngay từ đầu. Điều này tạo áp lực nâng chuẩn quản trị thanh khoản nhưng đồng thời cũng giúp hệ thống thích nghi sớm với Basel III.

Song song với các tỷ lệ mới, dự thảo cũng siết chặt yêu cầu quản lý rủi ro thanh khoản. Các ngân hàng phải xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ đầy đủ, bao gồm nhận diện, đo lường, theo dõi và kiểm soát rủi ro. Đồng thời, cơ chế áp dụng được phân tách rõ giữa nhóm vẫn theo Thông tư 22 và nhóm đã chuyển sang khung Basel III. Cách tiếp cận này giúp tránh xáo trộn hệ thống trong giai đoạn chuyển đổi.

Nhìn tổng thể, dự thảo không chỉ thay đổi cách tính một chỉ tiêu kỹ thuật mà còn phản ánh bước chuyển từ quản lý theo “điểm số đơn lẻ” sang quản trị rủi ro toàn diện. Việc thay LDR bằng CDR giúp kiểm soát sát hơn cấu trúc tín dụng, trong khi các chuẩn Basel III nâng trần an toàn của hệ thống. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình đưa hệ thống ngân hàng Việt Nam tiệm cận chuẩn quốc tế.