NHNN bơm ròng hơn 45.000 tỷ đồng qua OMO trong hai phiên
Lãi suất liên ngân hàng đã hạ nhiệt sau khi tăng vọt lên 12%/năm, nhưng diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản trong hệ thống vẫn ở mức cao, buộc dòng tiền hỗ trợ phải được bơm ra quy mô lớn.
Trong phiên gần nhất, lãi suất qua đêm giảm mạnh xuống còn 9,5%/năm, trong khi kỳ hạn 1 tuần lùi về 8,8%/năm. Tuy nhiên, các kỳ hạn dài hơn như 2 tuần và 1 tháng lại tăng nhẹ, cho thấy áp lực thanh khoản chưa hoàn toàn được giải tỏa và vẫn tồn tại sự phân hóa trong nhu cầu vốn.
Đằng sau diễn biến này là việc dòng tiền được bơm mạnh qua kênh thị trường mở (OMO), với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi phiên. Riêng phiên 31/3, lượng bơm ròng đạt hơn 14.000 tỷ đồng, sau khi trước đó một ngày đã ghi nhận mức bơm ròng hơn 31.000 tỷ đồng, nâng tổng lượng bơm ròng trong hai phiên lên khoảng 45.000 tỷ đồng. Tổng dư nợ trên kênh OMO hiện đã lên tới khoảng 290.000 tỷ đồng – mức cao cho thấy hệ thống đang phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn hỗ trợ ngắn hạn từ nhà điều hành.
Cú sốc lãi suất lần này không phải là hiện tượng đơn lẻ. Trước đó, hồi đầu tháng 2, lãi suất qua đêm từng vọt lên tới 17%/năm – mức cao hiếm thấy trong nhiều năm – cho thấy trạng thái thanh khoản trong hệ thống đã có dấu hiệu căng thẳng từ sớm.
Theo Chứng khoán Vietcombank, áp lực này đã tích tụ từ nửa cuối năm 2025 khi tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao, trong khi huy động vốn không theo kịp. Điều này khiến “đệm” thanh khoản tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm quy mô vừa và nhỏ, bị thu hẹp đáng kể.
Nhóm phân tích VCBS cho rằng dư địa hấp thụ các cú sốc thanh khoản trong ngắn hạn hiện khá hạn chế, buộc các ngân hàng phải gia tăng phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng với chi phí vốn cao. Đây cũng là lý do khiến lãi suất có thể tăng vọt trong thời gian ngắn trước khi được điều tiết trở lại.
Ở góc độ bên ngoài, áp lực chưa dừng lại khi dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản an toàn như USD, vàng và trái phiếu Kho bạc Mỹ trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Điều này hỗ trợ đồng USD mạnh lên, qua đó tạo sức ép lên tỷ giá và gián tiếp ảnh hưởng tới mặt bằng lãi suất trong nước.
Theo VCBS, áp lực tỷ giá có thể tiếp tục duy trì trong ngắn hạn, khiến lãi suất liên ngân hàng khó giảm sâu ngay lập tức. Thay vào đó, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao tương đối, phản ánh trạng thái “cân bằng mong manh” của hệ thống ngân hàng.
Diễn biến hiện tại cho thấy cú sốc lãi suất 12% không chỉ là biến động nhất thời, mà còn là tín hiệu cảnh báo về áp lực thanh khoản đang tích tụ trong hệ thống. Việc ổn định mặt bằng lãi suất trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào khả năng cân đối giữa tăng trưởng tín dụng, huy động vốn và điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nhiều biến số bên ngoài tiếp tục gia tăng.
Mạnh Huyền
