Nhật Bản tiếp tục xả dầu dự trữ để ổn định nguồn cung năng lượng

Cụ thể, ngày 24/3 Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết nước này sẽ tiếp tục xả dầu từ kho dự trữ quốc gia để đảm bảo nguồn cung. Đồng thời, lượng dầu từ kho dự trữ chung của các nước sản xuất đặt tại Nhật Bản bao gồm Arab Saudi, UAE và Kuwait cũng dự kiến được giải phóng trong tháng này. Trước đó, Tokyo đã bắt đầu xả dầu từ kho dự trữ của khu vực tư nhân, tương đương khoảng 15 ngày tiêu thụ. Chính phủ Nhật Bản cũng cho biết sẽ tiếp tục giải phóng thêm lượng dầu từ kho dự trữ quốc gia tương đương 1 tháng tiêu thụ.

Tính đến cuối năm 2025, Nhật Bản sở hữu hơn 400 triệu thùng dầu dự trữ, thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Riêng kế hoạch công bố hồi giữa tháng 3 cho thấy nước này sẽ bán ra khoảng 80 triệu thùng, tương đương nguồn cung trong 45 ngày. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản phụ thuộc tới 95% nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông, khu vực đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi xung đột địa chính trị, khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu gián đoạn hơn ba tuần qua.

Không chỉ dựa vào kho dự trữ, Nhật Bản cũng đang đa dạng hóa nguồn cung bằng cách tìm kiếm các tuyến vận chuyển không đi qua eo biển Hormuz, đồng thời mở rộng nhập khẩu từ Mỹ nhằm giảm rủi ro phụ thuộc. Áp lực nguồn cung đã nhanh chóng phản ánh vào giá năng lượng. Giá xăng bán lẻ tại Nhật Bản đã tăng lên mức kỷ lục 190,8 yen/lít (khoảng 1,2 USD), tăng khoảng 18% chỉ trong một tuần, theo Trung tâm Thông tin Dầu mỏ Nhật Bản.

Ở quy mô toàn cầu, các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng đã thống nhất xả tới 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ – mức cao kỷ lục – nhằm hạ nhiệt giá dầu, vốn đã tăng khoảng 40% kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2. Hiện 32 quốc gia thành viên IEA đang nắm giữ hơn 1,2 tỷ thùng dầu dự trữ quốc gia và khoảng 600 triệu thùng dự trữ thương mại, tạo thành “lớp đệm” quan trọng giúp ổn định thị trường trong các giai đoạn khủng hoảng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc xả dự trữ chỉ là giải pháp ngắn hạn. Khi nguồn cung vẫn phụ thuộc vào các điểm nghẽn địa chính trị, khả năng phục hồi bền vững của thị trường năng lượng sẽ phụ thuộc vào việc đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao năng lực tự chủ của từng quốc gia. Trong bối cảnh đó, động thái của Nhật Bản không chỉ nhằm ổn định giá nhiên liệu trong nước, mà còn phản ánh một chiến lược rộng hơn: sử dụng dự trữ như công cụ điều tiết để “mua thời gian” trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.