Nhật Bản dự kiến thông qua ngân sách kỷ lục 122.310 tỷ yen

Quốc hội Nhật Bản dự kiến thông qua ngân sách tài khóa 2026 với quy mô kỷ lục 122.310 tỷ yen (tương đương 766 tỷ USD) trong ngày 7/4. Đây là năm thứ hai liên tiếp ngân sách đạt mức cao nhất từ trước đến nay, phản ánh áp lực chi tiêu ngày càng lớn của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.

Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu tiên sau 11 năm, ngân sách thường niên không được ban hành trước ngày 1/4 – thời điểm bắt đầu năm tài khóa mới. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Thủ tướng Sanae Takaichi quyết định tổ chức bầu cử sớm, khiến quá trình thảo luận bị trì hoãn.

Trong cơ cấu chi tiêu, chi phí phúc lợi xã hội tiếp tục gia tăng mạnh do dân số già hóa, trong khi ngân sách quốc phòng được phân bổ ở mức kỷ lục 9.040 tỷ yen. Dù nguồn thu có cải thiện, chính phủ vẫn phải phát hành thêm 29.580 tỷ yen trái phiếu để bù đắp thâm hụt, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nợ công.

Hiện Nhật Bản được xem là quốc gia có nền tài khóa yếu nhất trong nhóm G7, khi tỷ lệ nợ công ở mức rất cao so với quy mô nền kinh tế. Việc tiếp tục mở rộng chi tiêu trong bối cảnh này đặt ra nhiều thách thức đối với ổn định tài chính dài hạn.

Về mặt chính trị, đảng cầm quyền Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (LDP) đã tận dụng ưu thế tại Hạ viện để thông qua dự thảo sớm, nhưng gặp trở ngại tại Thượng viện – nơi phe đối lập kiểm soát tiến trình thảo luận. Dù vậy, dự luật vẫn được kỳ vọng thông qua nhờ sự ủng hộ từ một số nghị sĩ độc lập và đảng nhỏ.

Trước đó, để tránh gián đoạn hoạt động chính phủ, Nhật Bản đã phải thông qua ngân sách tạm thời 8.560 tỷ yen cho giai đoạn đầu năm tài khóa từ ngày 1/4. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2015, nước này phải sử dụng giải pháp ngân sách tạm thời.

Dù ngân sách mới thể hiện rõ định hướng tài khóa mở rộng nhằm thúc đẩy tăng trưởng, văn bản này chưa bao gồm các biện pháp đối phó với chi phí năng lượng và sinh hoạt tăng cao do xung đột địa chính trị. Vì vậy, phe đối lập đang thúc đẩy chính phủ sớm xây dựng một gói ngân sách bổ sung trong thời gian tới.