Ngành thép vào chu kỳ hồi phục: Triển vọng đầu tư phân hóa giữa HPG, HSG, NKG...

Triển vọng của ngành thép đang được hỗ trợ bởi nhu cầu trong nước, đặc biệt từ đầu tư công và sự phục hồi của thị trường bất động sản. Trong năm 2026, vốn đầu tư công tăng hơn 20% so với cùng kỳ, ước đạt khoảng 995.000 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, đến ngày 17/9, cả nước đã giải ngân khoảng 540.600 tỷ đồng, tương đương 52,9% kế hoạch được giao.

Việc Chính phủ tiếp tục thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng lớn như cao tốc, sân bay và cảng biển được kỳ vọng tạo ra nhu cầu đáng kể đối với vật liệu xây dựng, trong đó thép là một trong những nhóm hưởng lợi trực tiếp.

Bên cạnh đó, thị trường bất động sản dần hồi phục, các vướng mắc pháp lý được tháo gỡ và nguồn cung nhà ở mới cải thiện cũng có thể hỗ trợ nhu cầu thép xây dựng trong những năm tới.

Theo báo cáo của MBS, tiêu thụ thép toàn ngành năm 2027 có thể tăng khoảng 10% so với năm trước. Điểm đáng chú ý là động lực tăng trưởng không chỉ đến từ các sản phẩm truyền thống như thép xây dựng hay thép cuộn cán nóng, mà còn mở rộng sang những dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, trong đó có thép ray phục vụ đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

MBS cũng dự báo mặt bằng giá thép xây dựng và HRC trong năm 2027 có thể tăng khoảng 5-8% tùy phân khúc, trong bối cảnh nhu cầu trong nước cải thiện và áp lực cạnh tranh từ thép nhập khẩu giá rẻ phần nào được hạn chế bởi các biện pháp phòng vệ thương mại.

Những yếu tố này đang mở ra một câu chuyện mới cho nhóm cổ phiếu thép.

Trong đó, HPG tiếp tục được xem là mã đáng chú ý nhất nhờ quy mô lớn, vị thế đầu ngành và khả năng tận dụng tốt hơn sự phục hồi của nhu cầu thép trong nước.

Điểm quan trọng với HPG không chỉ nằm ở thị phần hiện tại mà còn ở kế hoạch mở rộng công suất.

Doanh nghiệp đang nâng cấp lò cao tại Khu liên hợp thép Hưng Yên, dự kiến đưa công suất từ khoảng 2,5 triệu tấn lên 3 triệu tấn mỗi năm vào cuối năm 2026.

Tại Long An, một lò hồ quang điện mới có công suất khoảng 700.000 tấn mỗi năm dự kiến hoàn thành vào đầu năm 2027.

Song song đó, các lò cao tại Khu liên hợp Dung Quất 1 và Dung Quất 2 cũng được nâng cấp, đưa công suất mỗi lò từ khoảng 3 triệu tấn lên 3,5 triệu tấn một năm.

Sau khi các dự án hoàn thành, tổng công suất thép thô của HPG dự kiến đạt khoảng 18 triệu tấn mỗi năm vào năm 2027, cao hơn đáng kể so với mức 15,5 triệu tấn hiện tại.

Quy mô này giúp HPG có lợi thế rõ hơn nếu nhu cầu thép xây dựng và HRC phục hồi, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các dòng thép chất lượng cao và thép ray.

Từ góc nhìn thị trường chứng khoán, HPG còn có lợi thế về thanh khoản, nằm trong rổ VN30 và thường xuyên được nhà đầu tư tổ chức, khối ngoại theo dõi. Do đó, nếu chu kỳ ngành thép bước sang giai đoạn thuận lợi hơn, cổ phiếu này có khả năng trở thành một trong những mã thu hút dòng tiền lớn của nhóm vật liệu.

Trong khi đó, nhóm HSG, NKG, TLH hay TVN mang tính chu kỳ cao hơn và nhạy cảm hơn với diễn biến giá nguyên liệu, xuất khẩu và biên lợi nhuận.

Các doanh nghiệp tôn mạ và ống thép vẫn có thể hưởng lợi nếu nhu cầu xây dựng dân dụng và tiêu thụ nội địa cải thiện. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng của nhóm này còn phụ thuộc nhiều vào thị trường xuất khẩu, trong bối cảnh dư cung thép toàn cầu và các rào cản thương mại tiếp tục hiện hữu.

Một yếu tố khác cần theo dõi là Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới của Liên minh châu Âu. Khi chi phí thực tế của CBAM được áp dụng, doanh nghiệp thép muốn duy trì khả năng xuất khẩu sẽ phải đầu tư mạnh hơn cho công nghệ tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Điều này có thể làm tăng chi phí trong ngắn hạn nhưng đồng thời tạo ra sự phân hóa rõ hơn giữa các doanh nghiệp có năng lực tài chính mạnh và các doanh nghiệp quy mô nhỏ.

Theo MBS, năm 2027 khó được xem là giai đoạn tăng trưởng nóng đồng loạt của ngành thép. Thay vào đó, cơ hội đầu tư nhiều khả năng tập trung vào những doanh nghiệp kiểm soát tốt đòn bẩy, có quy mô đủ lớn, sản phẩm đa dạng và khả năng thích ứng với yêu cầu xanh hóa.

Vì vậy, với nhóm cổ phiếu thép, câu chuyện đầu tư không còn đơn thuần nằm ở kỳ vọng giá thép tăng. Khả năng mở rộng công suất, chất lượng bảng cân đối kế toán, cơ cấu sản phẩm và mức độ tham gia vào các dự án hạ tầng lớn sẽ là những yếu tố quyết định mức độ hưởng lợi của từng doanh nghiệp trong chu kỳ mới.