Mỹ hoàn thuế 166 tỷ USD, kích hoạt lại đơn hàng xuất khẩu toàn cầu

Quyết định hoàn thuế quy mô lớn tại Mỹ đang tạo hiệu ứng lan tỏa lên thương mại toàn cầu, sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ quyền áp thuế của chính quyền Donald Trump đối với các mức thuế công bố từ ngày 2/4/2026. Nhà Trắng hiện tiếp nhận đơn hoàn thuế với tổng giá trị ước tính lên tới 166 tỷ USD.

Theo phân tích ngày 10/4 của Citigroup, các tập đoàn bán lẻ lớn tại Mỹ là nhóm hưởng lợi trực tiếp. Walmart có thể được hoàn khoảng 10,2 tỷ USD, trong khi Target nhận 2,2 tỷ USD và Nike khoảng 1 tỷ USD, tạo dư địa giảm giá bán và cải thiện biên lợi nhuận.

Tác động tới lạm phát cũng bắt đầu được định lượng. Nghiên cứu của Harvard Business School cho thấy việc chuyển thuế vào giá bán đã làm tăng khoảng 0,76 điểm phần trăm chỉ số giá tiêu dùng Mỹ tính đến tháng 10/2025. Việc hoàn thuế vì vậy có thể góp phần đảo chiều áp lực này trong ngắn hạn.

Ở góc độ chính sách, chính quyền Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tái áp thuế. Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent cho biết, Washington đang xem xét sử dụng Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974 để khôi phục các biện pháp thuế quan ngay từ tháng 7/2026.

Quan điểm thận trọng cũng được đưa ra từ thị trường. Ông Eugene Laney, Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu và nhập khẩu Mỹ, cho rằng dù khả năng tái áp thuế tồn tại, mức thuế mới có thể không cao như các biện pháp trước đây theo IEEPA.

Trong ngắn hạn, việc hoàn thuế giúp cải thiện sức cạnh tranh của hàng nhập khẩu. Khi các nhà bán lẻ lớn được hoàn chi phí, áp lực tăng giá giảm xuống, qua đó hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa từ các nền kinh tế xuất khẩu như Việt Nam, Trung Quốc hay Mexico, đặc biệt trong các ngành dệt may, đồ gỗ và điện tử.

Đồng thời, biên lợi nhuận cải thiện cũng tạo động lực để các nhà nhập khẩu nối lại đơn hàng sau giai đoạn bị thu hẹp vì chi phí cao. Điều này mở ra khả năng phục hồi dòng chảy thương mại, nhất là với các nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu.

Ở cấp độ chuỗi cung ứng, chính sách hoàn thuế giúp giảm áp lực “nội địa hóa” sản xuất tại Mỹ, qua đó duy trì sự phụ thuộc vào mạng lưới sản xuất toàn cầu. Đây là yếu tố quan trọng đối với các quốc gia định hướng xuất khẩu trong bối cảnh cạnh tranh thương mại gia tăng.

Tuy nhiên, rủi ro chính sách vẫn hiện hữu. Nếu Mỹ chuyển sang các công cụ thuế khác, môi trường thương mại có thể tiếp tục biến động, buộc doanh nghiệp toàn cầu duy trì chiến lược linh hoạt trong quản trị chuỗi cung ứng.