Mỹ cân nhắc gia hạn miễn trừ Đạo luật Jones để hạ nhiệt giá dầu

Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc gia hạn miễn trừ Đạo luật Jones nhằm duy trì vận chuyển dầu nội địa. Động thái này không chỉ là quyết định kỹ thuật, mà là bước đi trực tiếp để hạ áp lực giá năng lượng trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang.

Đạo luật Jones lâu nay bị xem là “nút thắt chi phí” khi yêu cầu vận tải nội địa phải dùng tàu Mỹ. Việc nới lỏng giúp mở cửa cho tàu quốc tế tham gia, qua đó tăng nhanh năng lực vận chuyển mà không cần đầu tư mới. Đây là cách Washington xử lý khủng hoảng bằng công cụ sẵn có.

Hiệu quả đã xuất hiện gần như ngay lập tức. Sau lệnh miễn trừ 60 ngày ban hành từ 18/3, khoảng 40 tàu nước ngoài đã tham gia vận chuyển dầu nội địa, giúp năng lực vận tải tăng tới 70%. Ước tính 9 triệu thùng dầu đã được lưu thông nhờ cơ chế này.

Tác động quan trọng nhất nằm ở giá. Khi dòng chảy dầu nội địa được khai thông, áp lực nguồn cung giảm, từ đó giúp hạ nhiệt giá xăng dầu tại Mỹ. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường toàn cầu bị gián đoạn bởi căng thẳng tại eo biển Hormuz.

Với nhà đầu tư, đây là tín hiệu rõ ràng về định hướng chính sách: Mỹ đang ưu tiên ổn định giá năng lượng nội địa hơn là bảo vệ các rào cản truyền thống. Điều này có thể khiến chênh lệch giữa dầu WTI và Brent nới rộng khi nguồn cung trong nước trở nên dồi dào hơn.

Nhóm hưởng lợi trực tiếp gồm các nhà máy lọc dầu và doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng tại Mỹ nhờ chi phí đầu vào giảm. Ngược lại, các công ty vận tải biển nội địa và ngành đóng tàu Mỹ đối mặt áp lực cạnh tranh khi tàu nước ngoài được phép tham gia thị trường.

Ở góc độ rộng hơn, chính sách này cho thấy Mỹ đang đẩy mạnh “nội địa hóa” an ninh năng lượng. Thay vì phụ thuộc vào các tuyến hàng hải rủi ro, Washington tận dụng tối đa nguồn cung trong nước để giảm tác động từ địa chính trị.

Nếu được gia hạn, miễn trừ Đạo luật Jones sẽ tiếp tục đóng vai trò như “van điều tiết” giá năng lượng. Tuy nhiên, điều này cũng mở ra tranh luận lớn: giữa bảo hộ ngành vận tải nội địa và mục tiêu ổn định kinh tế trong thời kỳ biến động.