Một vùng núi ở Nghệ An từng lạnh -8°C: Tuyết phủ kín đường sá, cây cối đẹp như trời Âu

Nhắc đến miền Trung, nhiều người thường hình dung về những ngày hè nắng gắt, gió Lào khô nóng và những dải đồng bằng ven biển trải dài dưới ánh mặt trời. Thế nhưng, ít ai biết rằng giữa vùng núi cao phía tây Nghệ An lại có một nơi sở hữu mùa đông khắc nghiệt đến mức nhiệt độ từng xuống dưới -5°C, khiến đường sá, cây cối và cả những cành hoa đào vừa chớm nở bị bao phủ bởi băng tuyết.

Đó là Buộc Mú, thuộc xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, nằm trong khu vực huyện Kỳ Sơn trước đây, gần biên giới Việt Nam - Lào. Khác với hình ảnh miền Trung đầy nắng gió, vùng đất này nằm giữa những dãy núi cao của Trường Sơn, nơi khí hậu có thể thay đổi rõ rệt theo độ cao và những đợt không khí lạnh mạnh tràn về.

Điều khiến Buộc Mú trở nên đặc biệt là những hình ảnh được ghi lại trong đợt rét lịch sử cuối tháng 1/2016. Khi ấy, những cánh rừng xanh bất ngờ chuyển sang màu trắng, các con đường phủ băng tuyết, còn những cành đào rừng đang nở hoa cũng bị đóng băng, tạo nên cảnh tượng khiến nhiều người liên tưởng đến những khu rừng mùa đông ở Bắc Âu.

Gần một thập kỷ sau, vào đầu tháng 1/2026, vùng đất này tiếp tục ghi nhận băng giá dày khi nhiệt độ xuống sâu dưới 0°C, một lần nữa cho thấy sự khác biệt đáng kinh ngạc của khí hậu vùng núi cao Nghệ An.

Vùng đất miền Trung từng lạnh -8°C, tuyết phủ trắng cả rừng núi

Buộc Mú nằm ở khu vực núi cao phía tây tỉnh Nghệ An, nơi địa hình hiểm trở, các dãy núi nối tiếp nhau và những cánh rừng tự nhiên trải rộng trên các sườn dốc. Chính vị trí địa lý đặc biệt đã khiến nơi đây trở thành một trong những khu vực có thể ghi nhận nhiệt độ thấp nhất miền Trung trong các đợt rét mạnh.

Cuối tháng 1/2016, khi một đợt không khí lạnh cường độ rất mạnh tràn xuống miền Bắc và Bắc Trung Bộ, nhiều khu vực núi cao Nghệ An xuất hiện hiện tượng băng tuyết hiếm gặp.

Từ ghi nhận của người dân và cán bộ địa phương, vào chiều tối 24/1/2016, nhiệt độ tại Buộc Mú có thời điểm xuống khoảng -5 đến -8°C. Mức nhiệt này đặc biệt đáng chú ý đối với một địa phương thuộc miền Trung, nơi phần lớn khu vực đồng bằng hiếm khi xuất hiện nhiệt độ gần 0°C.

Trong đợt rét ấy, không chỉ Buộc Mú mà các khu vực vùng cao như Na Ngoi, Mường Lống và Nậm Cắn trước đây cũng ghi nhận băng tuyết. Những lớp trắng phủ lên đường đi, mái nhà, cành cây và thảm thực vật, khiến cảnh quan núi rừng thay đổi hoàn toàn so với ngày thường.

Đáng chú ý nhất là hình ảnh những cây đào rừng đang chớm nở giữa mùa đông. Khi băng tuyết xuất hiện, các cành đào bị bao phủ bởi lớp băng trắng, trong khi những cánh hoa hồng vẫn nổi bật giữa nền tuyết lạnh, tạo nên khung cảnh vừa lạ lẫm vừa đẹp mắt.

Khu vực quanh Đồn Biên phòng Na Ngoi khi ấy cũng được ghi nhận có tuyết phủ dày, khiến những con đường và tán cây gần như chìm trong sắc trắng. Cảnh tượng này từng được các cơ quan báo chí mô tả giống như một khu rừng Bắc Âu giữa miền Trung Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở ký ức của năm 2016, đầu tháng 1/2026, Buộc Mú tiếp tục xuất hiện băng giá khi nhiệt độ có thời điểm giảm xuống khoảng -4 đến -5°C. Theo ghi nhận được công bố ngày 9/1, mặt đất, cành cây và nhiều khu vực núi cao đồng loạt phủ băng, tạo nên khung cảnh mùa đông khác thường.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa tuyết rơi và băng giá. Trong khi đợt rét năm 2016 có ghi nhận tuyết tại một số khu vực núi cao Nghệ An, hiện tượng đầu năm 2026 chủ yếu được mô tả là băng giá hình thành khi nhiệt độ xuống thấp.

Vì sao Buộc Mú có thể lạnh hơn nhiều nơi ở miền Bắc?

Điều khiến không ít người tò mò là vì sao một vùng đất thuộc miền Trung lại có thể ghi nhận nhiệt độ xuống tới -8°C, trong khi nhiều khu vực khác của Nghệ An vẫn duy trì nền nhiệt cao hơn đáng kể.

Câu trả lời nằm ở đặc điểm địa hình và vị trí của Buộc Mú. Khu vực này thuộc vùng núi cao phía tây Nghệ An, gần biên giới Việt Nam - Lào, nằm trong không gian địa hình của dãy Trường Sơn với nhiều đỉnh núi cao, thung lũng sâu và những cánh rừng rộng lớn.

Không xa khu vực Na Ngoi là đỉnh Puxailaileng, có độ cao khoảng 2.700m, được biết đến là một trong những đỉnh núi cao nổi bật của vùng Bắc Trường Sơn. Địa hình cao khiến nhiệt độ tại các khu vực này thường thấp hơn rõ rệt so với đồng bằng và vùng ven biển.

Trong điều kiện bình thường, nhiệt độ không khí có xu hướng giảm khi độ cao tăng lên. Khi những đợt không khí lạnh mạnh tràn xuống, sự kết hợp giữa nền nhiệt thấp, địa hình núi cao và độ ẩm có thể tạo điều kiện thuận lợi cho hiện tượng đóng băng trên bề mặt cây cối, đất đá.

Nếu các điều kiện khí tượng phù hợp, đặc biệt là nhiệt độ và độ ẩm trong các tầng khí quyển, tuyết cũng có thể xuất hiện. Tuy nhiên, đây vẫn là hiện tượng hiếm gặp ở khu vực miền Trung và không phải năm nào cũng xảy ra.

Ngoài những đợt băng tuyết đặc biệt, Buộc Mú còn được biết đến với cảnh quan biển mây vào những thời điểm thời tiết thuận lợi. Khi các lớp mây thấp hình thành và tràn qua thung lũng, những đỉnh núi nhô lên giữa màn mây trắng, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thơ mộng.

Nhìn từ các vị trí cao, những dãy núi nối tiếp nhau dường như nổi lên giữa một biển mây rộng lớn, trong khi phía xa là những thung lũng và cánh rừng ẩn hiện trong sương. Chính cảnh quan ấy khiến vùng núi phía tây Nghệ An hấp dẫn không chỉ vào mùa đông mà còn trong những chuyến khám phá thiên nhiên, săn mây và tìm hiểu đời sống vùng cao.

Theo thông tin giới thiệu của Báo Nghệ An, Buộc Mú cách khu vực trung tâm Vinh khoảng 250km. Quãng đường tương đối dài, chủ yếu đi qua các tuyến đường miền núi với nhiều đoạn đèo dốc, khiến hành trình đến đây đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Không chỉ có Buộc Mú, vùng núi phía tây Nghệ An còn sở hữu nhiều điểm đến hấp dẫn, trong đó Mường Lống là địa danh nổi bật với khí hậu mát lạnh, biển mây và những bản làng nằm giữa núi cao.

Xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An, nằm ở độ cao hơn 1.500m so với mực nước biển, được nhiều người biết đến với tên gọi “xứ sở mờ sương” của miền Tây xứ Nghệ. Vào những buổi sáng có điều kiện thời tiết thuận lợi, mây và sương có thể bao phủ các sườn núi, khiến những ngôi nhà và con đường nhỏ trong bản làng hiện lên mờ ảo.

Khác với Buộc Mú, nơi việc tiếp cận một số khu vực gần biên giới có thể chịu những quy định quản lý riêng, Mường Lống đã phát triển hoạt động du lịch cộng đồng và được UBND tỉnh Nghệ An công nhận là điểm du lịch cộng đồng vào tháng 7/2025.

Đến đây, du khách có thể đi bộ qua các bản làng, khám phá cảnh quan núi cao, tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào Mông, Khơ Mú và thưởng thức những món ăn mang hương vị địa phương như gà bản, cá suối, thịt nướng, rau rừng hay xôi.

Đặc biệt, ngoài mùa đông với sương mù và những đợt rét sâu, Mường Lống còn mang vẻ đẹp khác vào mùa xuân, khi các vườn cây ăn quả và những khoảng rừng quanh bản làng thay đổi theo mùa. Những vườn mận, những mái nhà nép bên sườn núi cùng các con đường quanh co tạo nên không gian bình yên, thích hợp cho du khách muốn trải nghiệm nhịp sống chậm của miền núi.

Đối với những người muốn khám phá Buộc Mú, thời gian từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau thường là giai đoạn có khả năng xuất hiện các đợt rét mạnh. Tuy nhiên, băng tuyết phụ thuộc vào nhiều điều kiện khí tượng và không thể dự đoán chắc chắn chỉ dựa trên thời điểm trong năm.

Do đó, thay vì lên lịch với kỳ vọng chắc chắn được nhìn thấy tuyết, du khách nên theo dõi dự báo thời tiết tại các xã vùng cao Nghệ An, liên hệ chính quyền hoặc người dân địa phương để cập nhật điều kiện đường sá và lựa chọn lịch trình phù hợp.

Đặc biệt, Buộc Mú nằm trong khu vực biên giới Việt Nam - Lào, vì vậy việc tiếp cận các điểm gần đường biên, trạm kiểm soát hoặc khu vực hạn chế cần tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng. Trong những ngày băng giá, mặt đường có thể trơn trượt, sương mù làm giảm tầm nhìn, nên việc di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô qua các tuyến đèo dốc càng phải thận trọng.

Giữa miền Trung vốn gắn liền với hình ảnh nắng nóng, Buộc Mú ở Nghệ An lại mang đến một câu chuyện hoàn toàn khác về thiên nhiên. Từ đợt rét lịch sử từng ghi nhận nhiệt độ xuống tới -8°C năm 2016 đến những lớp băng giá xuất hiện đầu năm 2026, vùng đất này cho thấy sự đa dạng đáng kinh ngạc của khí hậu Việt Nam.

Và dù không phải lúc nào cũng có băng tuyết, những cánh rừng xanh, các dãy núi cao và biển mây trắng xóa vẫn đủ khiến Buộc Mú cùng vùng núi phía tây Nghệ An trở thành điểm đến đặc biệt đối với những người yêu thiên nhiên và khám phá.