Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku 43.734 tỷ đồng: Gỡ vướng giải phóng mặt bằng, chạy đua về đích năm 2029

Ngày 14/10, ông Nguyễn Tự Công Hoàng chủ trì cuộc họp kiểm tra, đôn đốc tiến độ Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, tập trung vào công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng (GPMB). Dự án dài khoảng 125km, gồm 3 dự án thành phần, dự kiến thu hồi khoảng 942 ha đất với kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 4.715 tỷ đồng.

Dự án thành phần 1 gần cán đích, thành phần 2 còn vướng 17%

Dự án thành phần 1 dài 22km đã cơ bản hoàn thành GPMB, các địa phương bàn giao 178,95/179,498 ha (99,9%), chi trả khoảng 910 tỷ đồng. Phần còn lại, chủ yếu tại xã Bình An, dự kiến hoàn thành trước 20/10/2026.

Dự án thành phần 2 dài 68km, phạm vi cần GPMB khoảng 56,33km, đã bàn giao 46,62km (83%), còn 9,71km chưa xong. Trong 1.774 hộ dân đã kiểm đếm, 1.673 hộ được phê duyệt phương án và 1.426 hộ đã nhận tiền, tổng kinh phí chi trả khoảng 704/960 tỷ đồng. Vướng mắc chủ yếu liên quan đất nông nghiệp, đất rừng sản xuất, ranh giới và tranh chấp quyền sử dụng đất.

Dự án thành phần 3 dài khoảng 35km đã phê duyệt phương án bồi thường cho toàn bộ tuyến chính 34,85km, GPMB tại 6 xã, phường cơ bản hoàn thành. Về di dời hạ tầng kỹ thuật, 15 vị trí công trình (13 điện trung thế - hạ thế, 2 viễn thông) đã có hồ sơ thiết kế được duyệt, đang lựa chọn nhà thầu thi công.

Lãnh đạo tỉnh Gia Lai yêu cầu rà soát từng trường hợp còn vướng, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm, đặt mục tiêu hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng còn lại, kể cả đất rừng, trước ngày 30/10/2026, đồng thời phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.

Hai hầm xuyên đèo, trụ cầu dự kiến cao nhất nước

Theo Nghị quyết Quốc hội thông qua ngày 27/6/2025 với tỷ lệ tán thành 99,77%, cao tốc đi qua tỉnh Gia Lai (sau sáp nhập, gồm cả Bình Định cũ), điểm đầu tại Quốc lộ 19B (thị xã An Nhơn), điểm cuối tại đường Hồ Chí Minh (TP Pleiku), quy mô 4 làn xe, nền đường và cầu rộng 24,75m, tốc độ thiết kế 100km/h. Thiết kế ban đầu dự kiến 3 hầm (2 hầm khu vực đèo An Khê, 1 hầm đèo Mang Yang), nhưng sau đó tỉnh điều chỉnh hướng tuyến qua đèo An Khê theo phương án 1C, gộp còn một hầm duy nhất tại khu vực này, đưa tổng số hầm xuyên núi của toàn tuyến xuống còn 2, dài lần lượt khoảng 2.750m (An Khê) và 2.980m (Mang Yang), tốc độ thiết kế trong hầm 100km/h.

Dự án thành phần 2 - đoạn có vốn đầu tư lớn nhất tuyến (27.576 tỷ đồng), sở hữu 2 công trình cầu và 2 công trình hầm cấp đặc biệt. Bên cạnh đó, cầu Hà Tam và cầu Ba La 2 có trụ cao xấp xỉ 100m, khi hoàn thành sẽ là trụ cầu cao nhất Việt Nam. Trụ cầu Ba La 2 cao khoảng 105m, cao hơn khoảng 22m so với trụ cầu Móng Sến tại Lào Cai (hiện giữ kỷ lục 83m, thuộc tuyến nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai lên Sa Pa, hợp long năm 2021).

Ba dự án thành phần có tổng mức đầu tư lần lượt khoảng 6.989 tỷ đồng, 27.576 tỷ đồng và 9.169 tỷ đồng, trong tổng mức đầu tư toàn tuyến 43.734 tỷ đồng (vốn ngân sách Trung ương 42.484 tỷ đồng, ngân sách địa phương 1.250 tỷ đồng). Dự án khởi công đồng loạt ngày 19/12/2025, thực hiện trong giai đoạn 2025-2029.

Khi hoàn thành, cao tốc được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển Quy Nhơn - Pleiku từ khoảng 4 giờ xuống còn 1,5 giờ, giảm tải cho Quốc lộ 19 - tuyến đường hiện phải vượt qua các đoạn đèo dốc nguy hiểm tại An Khê và Mang Yang, đồng thời nâng năng lực vận chuyển hàng hóa và tăng kết nối giữa duyên hải miền Trung với Tây Nguyên.