Hải quan nâng cao kỹ năng phòng, chống ma túy tại cửa khẩu, biên giới

Phổ biến pháp luật, nâng cao cảnh giác cho nhân dân

Thời gian qua, Cục Hải quan đã đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn về phòng, chống ma túy tại các tuyến biên giới và địa bàn xuất nhập khẩu trọng điểm. Nội dung này được triển khai trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, gắn với Tiểu dự án 2 về nâng cao hiệu quả truyền thông, giáo dục tại cơ sở.

Mới đây ngày 14/10, Đội Kiểm soát chống buôn lậu ma túy số 3 (Đội 7, Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan) đã chủ trì, phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực XX, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tổ chức phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy tại các cửa khẩu quốc tế phía Nam, như Khánh Bình và Vĩnh Xương, tỉnh An Giang.

Chương trình có gần 150 đại biểu tham dự, gồm đại diện cơ quan chức năng, chính quyền sở tại, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đơn vị vận tải, lái xe, người lao động, hành khách và cư dân sinh sống tại khu vực biên giới.

Tại chương trình, ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Đội trưởng Đội 7, thông tin về tình hình tội phạm ma túy trên tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, các quy định pháp luật liên quan và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm.

Một trong những nội dung được chú trọng là nhận diện các phương thức lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, vận chuyển hàng hóa, hành lý để cất giấu và đưa chất cấm qua biên giới. Đây là những khâu có sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp logistics, tài xế, người lao động và cư dân thường xuyên qua lại cửa khẩu.

Các báo cáo viên cũng cảnh báo về ma túy tổng hợp, chất hướng thần mới và những tình huống người dân, người lao động có thể bị các đối tượng lợi dụng mà không nhận biết ngay từ đầu. Qua trao đổi trực tiếp, người tham dự được hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu bất thường, phương án xử lý khi phát hiện nghi vấn và cách cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng.

Ngoài trao đổi tại hội nghị, tài liệu phổ biến pháp luật, tờ rơi cảnh báo được chuyển tới hành khách, tài xế, doanh nghiệp và người dân trong khu vực cửa khẩu.

Thông điệp "Không nhận - không giữ - không mang hộ - không vận chuyển hàng không rõ nguồn gốc" được nhắc lại nhằm cảnh báo nguy cơ xuất phát từ những hành vi tưởng như đơn giản, nhất là nhận vận chuyển hành lý, kiện hàng hoặc hàng hóa cho người không quen biết.

Việc lựa chọn Khánh Bình và Vĩnh Xương để tổ chức chương trình cũng gắn với đặc điểm giao thương trên tuyến biên giới Tây Nam. Tại những địa bàn có hoạt động xuất nhập khẩu, vận tải và đi lại qua biên giới thường xuyên, tài xế, doanh nghiệp và cư dân địa phương vừa là nhóm có nguy cơ bị tội phạm lợi dụng, vừa có thể cung cấp những thông tin quan trọng khi phát hiện biểu hiện bất thường.

Tăng cường tập huấn trên các địa bàn trọng điểm

Trước đó, ngày 24/4 tại Ninh Bình, Cục Hải quan đã tổ chức hội nghị triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, đồng thời tăng cường công tác kiểm soát ma túy và tiền chất năm 2026 tại khu vực miền Bắc.

Hội nghị có đại diện 11 Chi cục Hải quan khu vực phía Bắc cùng các cơ quan chuyên môn tham dự, tập trung vào kiểm soát tiền chất, phân tích thông tin, đánh giá rủi ro và nhận diện phương thức vận chuyển ma túy qua xuất nhập khẩu, thương mại điện tử, chuyển phát nhanh và các tuyến vận tải quốc tế.

Hai ngày sau, ngày 26/4, Hải quan cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, Cao Bằng phối hợp với Bộ đội Biên phòng trực tiếp phổ biến kiến thức cho người dân, hành khách xuất nhập cảnh và lái xe thường xuyên qua lại biên giới. Tại Lạng Sơn, Hải quan cửa khẩu Cốc Nam cũng đưa nội dung cảnh báo tới các bến, bãi có lượng phương tiện và hàng hóa lớn, kết hợp trao đổi trực tiếp với treo băng rôn, áp phích và phát tài liệu hướng dẫn.

Trong Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026, hoạt động này tiếp tục được mở rộng. Ngày 4/6, Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh, Cao Bằng phối hợp với lực lượng Biên phòng phổ biến quy định pháp luật cho người dân, doanh nghiệp và hành khách xuất nhập cảnh; cảnh báo các thủ đoạn mới của tội phạm trên tuyến biên giới.

Tại Quảng Ninh, Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia tăng trao đổi thông tin, kiểm tra hàng hóa, người và phương tiện qua cửa khẩu. Chi cục Hải quan khu vực XI cũng triển khai kế hoạch trên địa bàn Hà Tĩnh và Nghệ An, chú trọng thu thập, phân tích dữ liệu và sử dụng thiết bị kỹ thuật phục vụ kiểm tra, giám sát.

Ngày 18/6, tại xã Phục Hòa, Cao Bằng, Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực XVI và chính quyền địa phương tổ chức mít tinh, diễu hành hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy và Ngày toàn dân phòng, chống ma túy. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật, trình chiếu nội dung cảnh báo tác hại của chất gây nghiện và vận động người dân tham gia phát hiện, cung cấp thông tin về hành vi vi phạm.

Đến đầu tháng 10, hoạt động chuyển mạnh sang tập huấn chuyên sâu. Trong hai ngày 7 - 8/10 tại Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, Cục Hải quan tổ chức tập huấn cho cán bộ đến từ 12 Chi cục Hải quan khu vực. Bảy chuyên đề được đưa ra trao đổi, từ nhận diện ma túy, tiền chất, chất hướng thần mới đến thủ đoạn cất giấu trong hàng hóa, hành lý, bưu gửi, chuyển phát nhanh; lợi dụng thương mại điện tử, không gian mạng và logistics để vận chuyển chất cấm.

Ngay sau đó, ngày 9/10, tại cửa khẩu Lao Bảo, Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực IX tổ chức chương trình dành cho cán bộ hải quan, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, vận tải, logistics và người dân. Nội dung được xây dựng theo từng nhóm đối tượng, hướng dẫn từ nhận diện nguy cơ, kiểm soát hàng hóa, phương tiện, người lao động đến cách xử lý và thông báo khi phát hiện dấu hiệu đáng ngờ.

Chuỗi chương trình từ các cửa khẩu phía Bắc, tuyến Việt Nam - Lào đến biên giới Việt Nam - Campuchia cho thấy công tác phòng ngừa trong năm 2026 đang được triển khai theo từng địa bàn và nhóm có nguy cơ cụ thể. Thay vì chỉ phổ biến quy định chung, nội dung ngày càng đi sâu vào tình huống phát sinh trong xuất nhập khẩu, vận tải, logistics, chuyển phát nhanh và hoạt động qua lại biên giới.