Hải quan khu vực II: 'Bóc trần' những chiêu ngụy trang ma túy mới

"Mắt thần" bảo vệ cửa ngõ TP. Hồ Chí Minh

Địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực II tập trung nhiều đầu mối giao thương quan trọng của TP. Hồ Chí Minh, từ hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đến bưu chính, chuyển phát nhanh, khu công nghiệp và khu chế xuất.

6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố đạt 114,88 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước. Cơ quan hải quan đã phân luồng hơn 2,59 triệu tờ khai, trong đó luồng đỏ chỉ chiếm 1,72%.

Khối lượng hàng hóa và hành khách lớn đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm lưu thông thuận lợi, vừa nhận diện chính xác các trường hợp tiềm ẩn nguy cơ. Riêng với ma túy, vấn đề trở nên phức tạp khi phương thức cất giấu liên tục thay đổi, từ hành lý cá nhân, bưu kiện đến hàng hóa xuất nhập khẩu thông thường.

Chia sẻ với Báo Công Thương, Chi cục Hải quan khu vực II cho biết, trong nửa đầu năm 2026, đơn vị đã chủ trì phát hiện, bắt giữ, xử lý 7 vụ với 7 đối tượng, thu giữ khoảng 29,4 kg ma túy các loại.

Theo đại diện Chi cục, các vụ việc cho thấy hoạt động vận chuyển chất cấm không tập trung ở một loại hình cố định. Có trường hợp đưa ma túy vào Việt Nam, cũng có vụ lợi dụng hàng xuất khẩu để chuyển ra nước ngoài. Thực tế này đòi hỏi công tác phòng ngừa phải được triển khai xuyên suốt từ thu thập nguồn tin, đánh giá nguy cơ đến xác minh và điều tra.

Xây dựng "radar" quét rủi ro từ kho dữ liệu

Đại diện Chi cục Hải quan khu vực II cho hay, trao đổi nghiệp vụ và tăng cường liên kết giữa các cơ quan chức năng là một trong những giải pháp trọng tâm.

Đơn vị đã và đang tiếp tục duy trì cơ chế làm việc phối hợp cùng Công an TP. Hồ Chí Minh, đồng thời triển khai quy chế giữa Hải quan, Công an và Bộ đội Biên phòng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về ma túy trên địa bàn.

Việc chia sẻ nguồn tin theo quy định, phân cấp giúp bổ sung dữ kiện về đối tượng, tuyến vận chuyển, phương thức hoạt động cũng như những dấu hiệu cần xác minh. Với các vụ việc liên quan nhiều địa bàn hoặc nhiều mắt xích, sự liên thông này đặc biệt cần thiết bởi dấu hiệu ban đầu tại cửa khẩu thường chỉ phản ánh một phần quá trình vận chuyển.

Tính riêng 6 tháng đầu năm, Chi cục đã thực hiện 138 lượt văn bản trao đổi, cung cấp dữ liệu với các cơ quan chức năng. Hoạt động này phục vụ công tác kiểm soát hải quan nói chung, trong đó có nhiệm vụ đấu tranh với hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa và chất ma túy.

Song song với nghiệp vụ, các phương tiện kỹ thuật ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình sàng lọc. Máy soi, hệ thống camera, thiết bị phát hiện chất cấm, máy quang phổ cầm tay Raman, bộ thử nhanh và chó nghiệp vụ hỗ trợ công chức nhận diện những vật phẩm có biểu hiện bất thường mà mắt thường khó xác định.

Dữ liệu khai báo, hồ sơ đánh giá nguy cơ và hình ảnh soi chiếu cũng được đối chiếu để lựa chọn trường hợp cần kiểm tra thực tế. Cách làm này giúp tập trung nguồn lực vào những lô hàng có dấu hiệu nghi vấn, hạn chế kiểm tra dàn trải.

Tuy nhiên, thiết bị và công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với năng lực con người. Vì vậy, kỹ năng thu thập, tổng hợp nguồn tin, phân tích dấu hiệu, điều tra và xác minh tiếp tục được Chi cục chú trọng bồi dưỡng.

Bóc trần chiêu trò cất giấu ma túy

Thực tế cho thấy chất ma túy có thể được cất giấu trong nhiều mặt hàng quen thuộc. Chẳng hạn ngày 20/1, lực lượng hải quan đã kiểm tra một kiện hàng nhập khẩu từ Thái Lan, phát hiện 4,383 kg cần sa khô được chia nhỏ, giấu trong 44 chiếc khăn tắm.

Cuối tháng 1, một lô hàng xuất đi New Zealand khai báo gồm áo thun, mỹ phẩm và hàng tiêu dùng bị phát hiện chứa hơn 8,7 kg chất nghi ma túy bên trong các hũ mỹ phẩm.

Ngày 5/2, tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, cơ quan chức năng phát hiện một nữ hành khách quốc tịch Thái Lan mang theo khoảng 4,5 kg cocaine cất giấu trong đáy giả của vali.

Ít ngày sau, tại kho hàng TCS, hơn 2 kg methamphetamine được tìm thấy trong các gói ngụy trang dưới dạng cà phê hòa tan và trà khô dự kiến xuất sang Australia. Sang tháng 3, cần sa tiếp tục bị phát hiện trong túi tôm khô ép chân không gửi đi Đài Loan (Trung Quốc).

Đến tháng 4, 66 gram chất nghi ma túy tổng hợp được tìm thấy trong bưu kiện khai báo là sổ tay tại khu vực chuyển phát nhanh.

Thủ đoạn cất giấu của các đối tượng liên tục biến đổi, trải rộng từ hành lý hành khách, bưu gửi đến hàng hóa xuất khẩu. Do đó, một kiện hàng có hình thức thông thường chưa đồng nghĩa với mức độ nguy cơ thấp. Thông tin về người gửi, người nhận, tuyến đường, lịch sử giao dịch, đặc điểm hàng hóa và kết quả soi chiếu cần được xem xét tổng thể trước khi quyết định kiểm tra chuyên sâu.

Ở phía giao nhận, doanh nghiệp logistics và chuyển phát cũng giữ vai trò đáng kể. Việc xác minh khách hàng, rà soát chứng từ, nhận diện giao dịch bất thường và kịp thời cung cấp dữ liệu cho cơ quan chức năng có thể thu hẹp những kẽ hở bị tội phạm lợi dụng.

Đối với người xuất nhập cảnh, rủi ro có thể bắt đầu từ việc nhận mang hộ hành lý, bưu kiện hoặc vật phẩm không rõ nguồn gốc, nội dung bên trong. Sự thận trọng trong những tình huống này giúp hạn chế nguy cơ bị lợi dụng và liên đới pháp lý.

Chi cục Hải quan khu vực II lưu ý người dân, doanh nghiệp khai báo trung thực, đầy đủ; cảnh giác trước các đề nghị thuê, nhờ vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc.

Với Chi cục Hải quan khu vực II, hiệu quả phòng, chống ma túy không chỉ được đo bằng số vụ hay khối lượng tang vật thu giữ, mà còn ở khả năng nhận diện sớm nguy cơ, kết nối nguồn tin giữa các cơ quan và tập trung kiểm tra đúng đối tượng, đồng thời bảo đảm dòng hàng hợp pháp lưu thông thuận lợi.