Một cuộc dịch chuyển dòng tiền đang đến gần với nhóm bluechip

Thị trường chứng khoán đang bước vào kỳ tái cơ cấu quý II của các quỹ ETF ngoại với quy mô hàng trăm triệu USD. Hàng triệu cổ phiếu vốn hóa lớn có thể được mua bán chỉ trong vài phiên giao dịch tới, tạo ra những biến động cung - cầu đáng chú ý.

Dự báo số lượng cổ phiếu mua, bán của quỹ ETF ngoại trong quý II.2026 (Ảnh từ BSC Research).png

Tâm điểm của đợt cơ cấu quý II năm nay là MarketVector Vietnam Local Index, bộ chỉ số tham chiếu của quỹ VanEck Vectors Vietnam ETF với quy mô danh mục hơn 546 triệu USD, tương đương khoảng 14.400 tỷ đồng. Theo danh mục mới được công bố, quỹ sẽ bổ sung VPL và MSB, đồng thời loại bỏ HDG và CTR. Ngày 19/6 được dự báo là thời điểm hoàn tất quá trình cơ cấu.

Điều khiến giới đầu tư quan tâm không nằm ở việc thêm hay bớt một vài cổ phiếu trong danh mục, mà ở quy mô giao dịch có thể xuất hiện chỉ trong vài phiên. Theo ước tính của Chứng khoán BSC, MSB có thể được mua mới gần 9,8 triệu cổ phiếu, mức lớn nhất trong kỳ cơ cấu lần này. VPL được dự báo thu hút hơn 3,6 triệu cổ phiếu mua vào. Ngoài ra, các mã như VCK, TCX, FPT hay VNM cũng có thể đón thêm dòng tiền từ quỹ.

Ở chiều ngược lại, áp lực bán tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. HPG có thể bị giảm tỷ trọng tương ứng khoảng 2,7 triệu cổ phiếu, POW khoảng 3,2 triệu cổ phiếu, SHB gần 2 triệu cổ phiếu, VIC khoảng 1,75 triệu cổ phiếu và VHM khoảng 3,3 triệu cổ phiếu. HDG và CTR cũng đối mặt áp lực bán do bị loại khỏi rổ chỉ số.

Điều đáng chú ý là phần lớn các giao dịch này không xuất phát từ đánh giá triển vọng doanh nghiệp hay thay đổi kỳ vọng lợi nhuận. Đây chủ yếu là các giao dịch mang tính kỹ thuật nhằm đưa danh mục của quỹ về đúng tỷ trọng theo bộ chỉ số tham chiếu. Chính vì vậy, những biến động mạnh về giá hoặc thanh khoản trong giai đoạn này thường phản ánh sự dịch chuyển cơ học của dòng tiền hơn là thay đổi trong nền tảng doanh nghiệp.

Bên cạnh VanEck Vectors Vietnam ETF, giới đầu tư cũng theo dõi sát động thái của ETF Fubon, một trong những quỹ ngoại lớn nhất trên thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, bức tranh lần này có phần khác biệt khi quỹ tiếp tục ghi nhận tình trạng rút vốn kéo dài.

Theo BSC, ETF Fubon đã bị rút ròng hơn 96 triệu USD kể từ đầu năm 2026. Tổng giá trị tài sản ròng hiện chỉ còn khoảng 373 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm trước đây. Việc quy mô quỹ thu hẹp khiến tác động từ các đợt tái cơ cấu không còn mạnh như những năm trước, nhưng vẫn đủ sức tạo ra biến động tại các cổ phiếu có tỷ trọng lớn.

Hiện VIC và VHM đang lần lượt chiếm khoảng 13,2% và 12,6% danh mục ETF Fubon. Nếu quỹ chủ động đưa tỷ trọng hai cổ phiếu này về mức 10%, lượng bán ra có thể lên tới khoảng 1,6 triệu cổ phiếu VIC và 1,8 triệu cổ phiếu VHM. Đây là yếu tố mà thị trường đang đặc biệt theo dõi trong những ngày tới.

Một biến số khác là HVN. Cổ phiếu này hiện vẫn nằm trong diện kiểm soát và hạn chế giao dịch trên HoSE. Nếu FTSE quyết định loại HVN khỏi bộ chỉ số FTSE Vietnam 30 trong kỳ rà soát lần này, ETF Fubon có thể phải bán khoảng 2,7 triệu cổ phiếu. Trong khi đó, quỹ sẽ không bổ sung mã thay thế ngay lập tức, khiến quy mô danh mục giảm xuống còn 29 cổ phiếu cho tới kỳ đánh giá tiếp theo.

Lịch sử cho thấy các đợt cơ cấu ETF thường tạo ra biến động mạnh về thanh khoản và giá cổ phiếu trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, sau khi hoạt động tái cơ cấu hoàn tất, thị trường thường nhanh chóng quay trở lại phản ánh các yếu tố cơ bản như kết quả kinh doanh, triển vọng ngành và dòng tiền thực sự của nhà đầu tư.

Với quy mô giao dịch hàng triệu cổ phiếu dự kiến xuất hiện trong tuần này, điều quan trọng đối với nhà đầu tư không phải là chạy theo các lệnh mua bán kỹ thuật của ETF, mà là nhận diện những biến động mang tính thời điểm để tránh nhầm lẫn với sự thay đổi trong giá trị thực của doanh nghiệp.