Luật đã có, vì sao thị trường tài sản số Việt Nam vẫn cần rà soát?

Từ ngày 1/1/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, cùng Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Bộ khung này đặt ra yêu cầu cao về vốn điều lệ, công nghệ, bảo mật, quản trị rủi ro và phòng chống rửa tiền, nhằm sàng lọc các chủ thể đủ năng lực tham gia.

Hoàn thiện pháp lý, tài sản số mới có cơ hội bứt phá. Ảnh minh họa

Tiếp đó, ngày 20/1/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 96/QĐ-BTC, công bố các thủ tục cấp, điều chỉnh và thu hồi giấy phép tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, đồng thời bắt đầu tiếp nhận hồ sơ cấp phép. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, đây mới là “khung nền” ban đầu.

Theo bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, giai đoạn 2024-2025 chứng kiến tốc độ ban hành chính sách nhanh hiếm thấy. Dù vậy, thị trường vẫn ở pha khởi phát và thí điểm, nên các quy định cần được điều chỉnh dần theo vận hành thực tế để tránh “độ vênh” giữa luật và công nghệ.

Ở góc độ lập pháp, ông Nguyễn Hải Nam, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng thông lệ quốc tế thường đi theo ba bước: luật khung - sandbox/thí điểm - luật chuyên ngành khi thị trường đủ “độ chín”. Việt Nam hiện đang ở bước thứ hai, cần thời gian giám sát, tổng kết rủi ro và cơ hội trước khi hoàn thiện khung pháp lý dài hạn.

Thực tế, phần lớn giao dịch tài sản số của người Việt trước đây diễn ra trên các sàn quốc tế, giúp thị trường phát triển nhanh nhưng thiếu quản lý chính thức. Việc đưa hoạt động này về “sân chơi” trong nước đòi hỏi các quy định phải vừa đủ chặt để bảo vệ nhà đầu tư, vừa đủ linh hoạt để không kìm hãm đổi mới.

Nhiều ý kiến đồng thuận rằng, nếu hành lang pháp lý tiếp tục được rà soát và điều chỉnh theo lộ trình thận trọng nhưng chủ động, thị trường tài sản số Việt Nam có thể phát triển song hành với thị trường chứng khoán, từng bước trở thành một cấu phần của hệ thống tài chính trong tương lai.