JBIC cam kết thúc đẩy 20 tỷ USD vào Việt Nam, ưu tiên bán dẫn, năng lượng và trung tâm dữ liệu

Quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục có thêm tín hiệu tích cực khi Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) cam kết thúc đẩy 15 dự án với tổng quy mô vốn khoảng 20 tỷ USD tại Việt Nam. Cam kết được Chủ tịch Maeda Tadashi đưa ra trong cuộc gặp với Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 2/7, trong bối cảnh hai nước đang tăng cường hợp tác sau khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô nguồn vốn mà còn ở lĩnh vực được ưu tiên. Theo Chủ tịch JBIC, ngân hàng sẽ tập trung thúc đẩy các dự án trong khuôn khổ sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), đồng thời mở rộng đầu tư vào điện, dầu khí, chuỗi cung ứng bán dẫn, trung tâm dữ liệu và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp. Điều này cho thấy dòng vốn Nhật Bản đang hướng mạnh hơn vào những ngành được xem là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.

Từ phía Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị JBIC tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối tài chính giữa doanh nghiệp hai nước, đồng thời nghiên cứu các cơ chế tài chính và bảo lãnh đầu tư phù hợp để hỗ trợ phát triển các cụm công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo và cơ sở sản xuất công nghệ cao. Đây đều là những lĩnh vực được Chính phủ xác định giữ vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Không dừng ở hạ tầng công nghiệp, Chính phủ cũng mong muốn dòng vốn từ Nhật Bản góp phần nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Thủ tướng đề nghị JBIC hỗ trợ thúc đẩy đầu tư vào bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), pin và vật liệu mới, đồng thời có cơ chế linh hoạt hơn trong hoạt động cho vay đối với các dự án thuộc sáng kiến AZEC. Những lĩnh vực này đều nằm trong chiến lược phát triển các ngành công nghệ cao và chuỗi giá trị mới mà Việt Nam đang theo đuổi.

Về phía JBIC, Chủ tịch Maeda Tadashi đánh giá khu vực tư nhân sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong giai đoạn phát triển tiếp theo của Việt Nam. Vì vậy, ngân hàng này đề xuất mở rộng mô hình hợp tác công - tư (PPP), đồng thời cho biết sẽ tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp trẻ của Việt Nam tiếp cận nguồn vốn phát triển.

Bên cạnh các dự án trong nước, JBIC cũng bày tỏ mong muốn hợp tác với Việt Nam và các đối tác thứ ba để phát triển chuỗi cung ứng bán dẫn và trung tâm dữ liệu. Đây là hai lĩnh vực đang nhận được sự quan tâm lớn của nhiều tập đoàn quốc tế trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục được tái cấu trúc nhằm đa dạng hóa địa điểm sản xuất và giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Thực tế, JBIC không phải là cái tên mới tại Việt Nam. Với vốn điều lệ khoảng 2.702,8 tỷ yên, định chế tài chính này nhiều năm qua đã tham gia tài trợ, bảo lãnh và đầu tư vốn cho hàng loạt dự án của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và công nghiệp chế biến. Việc tiếp tục mở rộng quy mô hợp tác cho thấy Việt Nam vẫn là một trong những điểm đến ưu tiên của dòng vốn đầu tư Nhật Bản tại khu vực.

Cam kết 20 tỷ USD vì thế không chỉ mang ý nghĩa về quy mô nguồn vốn. Quan trọng hơn, nếu các dự án được triển khai đúng tiến độ, dòng vốn này có thể góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang các ngành công nghệ cao, năng lượng sạch và hạ tầng số, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa cam kết vẫn sẽ phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị dự án, cơ chế hợp tác công - tư và môi trường đầu tư trong thời gian tới.