Đằng sau cuộc gặp AIIB là “cơn khát vốn” rất lớn của Việt Nam

Chiều 27/5, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã tiếp bà Trâu Gia Di (Zou Jiayi), Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB), trong chuyến thăm chính thức đầu tiên của bà tới Việt Nam sau khi nhậm chức nhiệm kỳ 2026–2031.

Đáng chú ý, Việt Nam là một trong những điểm đến quốc tế đầu tiên của Chủ tịch AIIB. Chi tiết này cho thấy vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chiến lược đầu tư hạ tầng và tăng trưởng xanh của định chế tài chính đa phương này.

Tại buổi làm việc, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh Việt Nam đang cần lượng vốn rất lớn cho các lĩnh vực hạ tầng chiến lược như giao thông, năng lượng, hạ tầng số, phát triển đô thị và thích ứng biến đổi khí hậu.

Đây cũng là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn dài hạn với quy mô rất lớn, vượt quá khả năng đáp ứng của tín dụng ngân hàng truyền thống. Trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng chịu áp lực, việc mở rộng hợp tác với các định chế tài chính quốc tế như AIIB đang trở thành hướng đi quan trọng để Việt Nam đa dạng hóa nguồn vốn cho tăng trưởng.

Không chỉ dừng ở vốn cho khu vực công, Việt Nam còn muốn AIIB đẩy mạnh tài trợ trực tiếp cho khu vực tư nhân, đặc biệt là các dự án xanh, năng lượng tái tạo và hạ tầng chiến lược không cần bảo lãnh Chính phủ. Đây là điểm rất đáng chú ý. Nó cho thấy Việt Nam đang muốn kéo thêm dòng vốn quốc tế vào khu vực tư nhân thay vì phụ thuộc chủ yếu vào vốn công và tín dụng ngân hàng như trước.

Trong bối cảnh thế giới bước vào cuộc đua chuyển đổi xanh, các dòng vốn quốc tế hiện cũng đang dịch chuyển mạnh sang những lĩnh vực như năng lượng tái tạo, hạ tầng khí hậu, giao thông xanh và công nghệ giảm phát thải. Điều này khiến AIIB trở thành đối tác phù hợp với chiến lược tăng trưởng mới của Việt Nam.

Về phía AIIB, Chủ tịch Trâu Gia Di đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong khu vực cũng như những thành tựu về tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô thời gian qua. Bà Trâu Gia Di cho biết chuyến thăm lần này mang tinh thần “listening tour” – lắng nghe để hiểu rõ hơn các ưu tiên phát triển của Việt Nam, qua đó tìm kiếm các hướng hợp tác có tác động dài hạn hơn.

Hai bên cũng trao đổi về hàng loạt lĩnh vực hợp tác tiềm năng như các dự án giao thông quy mô lớn, chuyển đổi năng lượng, tăng trưởng xanh, huy động vốn cho khu vực tư nhân và các công cụ tài chính khí hậu mới.

Động thái tăng cường hợp tác với AIIB diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước áp lực rất lớn về vốn cho giai đoạn phát triển mới. Theo nhiều tổ chức quốc tế, Việt Nam sẽ cần hàng trăm tỷ USD đầu tư cho hạ tầng và chuyển đổi năng lượng trong vài thập kỷ tới nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao và thực hiện các cam kết phát thải ròng bằng “0”.

Điều đó cũng đồng nghĩa cuộc chơi tăng trưởng giai đoạn tới sẽ không chỉ là mở rộng tín dụng hay tăng đầu tư công, mà là khả năng huy động được các dòng vốn dài hạn, vốn xanh và vốn quốc tế cho những lĩnh vực chiến lược của nền kinh tế.