WB: Tín dụng/GDP của Việt Nam đã lên 145%, cao nhất ASEAN

Trong báo cáo Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam công bố ngày 15/5, Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết dù Việt Nam vẫn được đánh giá là nền kinh tế tăng trưởng mạnh nhất ASEAN với GDP năm 2025 đạt khoảng 8%, nhưng các rủi ro cấu trúc đang ngày càng rõ nét hơn. Theo bà Tehmina Khan, Chuyên gia Kinh tế trưởng WB phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào, một trong những điểm đáng lo ngại nhất hiện nay là mức đòn bẩy tài chính của nền kinh tế đã lên rất cao.

“Tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện đạt khoảng 145%, cao nhất ASEAN, trong khi bộ đệm vốn của hệ thống ngân hàng lại mỏng hơn nhiều quốc gia trong khu vực”, bà Tehmina Khan nhận định.

Con số này cho thấy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vẫn đang phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng thay vì các nguồn vốn dài hạn như thị trường trái phiếu hay thị trường vốn. Trong khi đó, dư địa điều hành chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp khi áp lực lạm phát, tỷ giá và thanh khoản đều gia tăng.

WB cho rằng rủi ro hiện không chỉ nằm ở quy mô tín dụng lớn, mà còn ở khả năng hấp thụ cú sốc của hệ thống tài chính khi môi trường bên ngoài trở nên bất ổn hơn. Năm 2026, nền kinh tế Việt Nam được dự báo chịu áp lực từ nhiều yếu tố cùng lúc như thuế quan Mỹ duy trì ở mức cao, xung đột Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và mặt bằng giá năng lượng toàn cầu neo cao. Trong bối cảnh đó, hệ thống ngân hàng sẽ đối mặt áp lực cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn thanh khoản.

WB đồng thời chỉ ra rằng tăng trưởng của Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI. Sau khi Mỹ công bố các mức thuế đối ứng mới, xuất khẩu của khối FDI vẫn tăng tới 42%, trong khi khu vực doanh nghiệp nội địa suy giảm đáng kể do khả năng chống chịu yếu hơn. Điều này phản ánh khoảng cách ngày càng lớn giữa doanh nghiệp trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài - một trong những điểm nghẽn lớn nhất của mô hình tăng trưởng hiện nay.

Một áp lực khác được WB nhấn mạnh là bài toán đầu tư công quy mô lớn. Việt Nam đang chuẩn bị triển khai kế hoạch đầu tư khoảng 320 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2030. Theo WB, thách thức lớn nhất hiện không còn là “chi bao nhiêu”, mà là “chi hiệu quả thế nào” để tạo ra năng suất thực sự cho nền kinh tế.

Dù vậy, WB vẫn duy trì đánh giá tích cực về triển vọng trung hạn của Việt Nam. Tổ chức này dự báo tăng trưởng GDP có thể chậm lại còn khoảng 6,8% trong năm 2026 do tác động từ giá dầu và thương mại toàn cầu, trước khi phục hồi trong giai đoạn 2027-2028 khi các cú sốc bên ngoài hạ nhiệt. WB khuyến nghị Việt Nam cần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang các nguồn vốn dài hạn ngoài hệ thống ngân hàng, nâng chất lượng FDI và cải thiện hiệu quả đầu tư công nhằm củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững hơn trong giai đoạn tới.