Iran phát tín hiệu muốn chấm dứt chiến sự, thị trường dầu điều chỉnh kỳ vọng

Tổng thống Masoud Pezeshkian cho biết Iran mong muốn “chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến” và đảm bảo hòa bình khu vực, trong cuộc điện đàm ngày 26/3 với Thủ tướng Anwar Ibrahim. Đây là một trong số ít những thông điệp mang tính ngoại giao rõ ràng từ Tehran kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát.

Tuy nhiên, phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh thực tế trên chiến trường chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Các cuộc tấn công qua lại vẫn tiếp diễn, lan rộng tới hạ tầng năng lượng và làm gián đoạn hoạt động vận chuyển tại eo biển Hormuz – tuyến chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia hạn kế hoạch tấn công các cơ sở năng lượng của Iran thêm 10 ngày, sau khi trước đó đã trì hoãn 5 ngày nhằm tạo điều kiện cho các kênh tiếp xúc. Washington cho biết các cuộc trao đổi vẫn đang diễn ra, trong khi phía Iran xác nhận có truyền tải thông điệp qua trung gian nhưng chưa bước vào đàm phán chính thức.

Sự song hành giữa tín hiệu ngoại giao và leo thang quân sự đang tạo ra trạng thái giằng co trên thị trường năng lượng. Giá dầu vì thế vẫn neo trên ngưỡng 100 USD/thùng trong nhiều phiên gần đây, phản ánh rủi ro nguồn cung chưa được giải tỏa.

Tuy vậy, phản ứng của thị trường không còn đơn thuần là “mua theo căng thẳng”. Giá các hợp đồng dầu kỳ hạn xa đang thấp hơn đáng kể so với giá hiện tại, cho thấy nhà đầu tư bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng về khả năng xung đột kéo dài, thay vì chỉ phản ứng với diễn biến ngắn hạn.

Theo ông Toni Meadows, Trưởng bộ phận đầu tư tại BRI Wealth Management, cấu trúc giá này phản ánh thị trường vẫn coi đà tăng hiện tại là một cú sốc mang tính tạm thời. Điều này hàm ý giá dầu có thể ổn định trở lại nếu không xuất hiện thêm các gián đoạn lớn về nguồn cung.

Ở góc nhìn khác, bà Katy Stoves, nhà quản lý đầu tư tại Mattioli Woods, cho rằng giá dầu kỳ hạn giảm không chỉ phản ánh kỳ vọng địa chính trị hạ nhiệt, mà còn có thể là dấu hiệu nhu cầu năng lượng toàn cầu đang suy yếu trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại.

Dữ liệu thị trường cho thấy giá dầu Brent giao cuối năm hiện thấp hơn khoảng 15–17% so với hợp đồng gần nhất, dù vẫn cao hơn khoảng 10% so với trước khi xung đột bùng phát. Phần chênh lệch này được xem là “phí rủi ro” mà thị trường duy trì cho kịch bản bất ổn kéo dài.

Theo bà Indrani De, Trưởng bộ phận nghiên cứu đầu tư toàn cầu tại FTSE Russell, đường cong giá dầu hiện cho thấy xu hướng giảm trong khoảng 3–4 tháng tới trước khi dần ổn định trở lại. Tuy nhiên, mặt bằng giá mới nhiều khả năng vẫn cao hơn khoảng 10 USD/thùng so với trước xung đột.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang chuyển từ phản ứng với “cú sốc chiến sự” sang đánh giá “độ dài của xung đột” – yếu tố then chốt quyết định xu hướng giá trong trung hạn. Với các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng như Việt Nam, áp lực chi phí có thể dịu lại trong ngắn hạn, nhưng rủi ro vẫn hiện hữu nếu nhu cầu toàn cầu suy yếu.