Mỹ - Trung đồng thuận không ai được thu phí qua eo biển Hormuz
Mỹ và Trung Quốc vừa đạt đồng thuận rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Động thái này cho thấy hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang cùng gây sức ép nhằm ngăn nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12/5, nội dung trên đã được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trao đổi trong cuộc điện đàm hồi tháng 4. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết hai bên thống nhất rằng “không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí để đi qua các tuyến đường thủy quốc tế như eo biển Hormuz”.
Đây được xem là tuyên bố đáng chú ý bởi Washington hiếm khi công khai chi tiết các cuộc trao đổi ngoại giao với Bắc Kinh theo cách trực diện như vậy. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến diễn ra cuối tuần này, nơi vấn đề Hormuz được cho là sẽ trở thành một trong những nội dung trọng tâm.
Căng thẳng tại eo biển Hormuz đã leo thang mạnh kể từ sau các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel vào ngày 28/2. Tình trạng Iran gần như đóng cửa tuyến hàng hải này khiến thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động và đẩy giá dầu neo trên mốc 100 USD/thùng trong nhiều tuần qua.
Hormuz hiện là tuyến trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu, đóng vai trò đặc biệt quan trọng với các nền kinh tế châu Á, trong đó có Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới. Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ không phủ nhận thông tin từ phía Washington. Người phát ngôn Lưu Bằng Vũ cho biết Bắc Kinh mong muốn các bên phối hợp để khôi phục hoạt động hàng hải bình thường tại khu vực.
“Duy trì an ninh, ổn định trong khu vực và bảo đảm hoạt động lưu thông không bị cản trở là lợi ích chung của cộng đồng quốc tế”, ông Lưu Bằng Vũ cho biết.
Theo giới quan sát, việc Mỹ và Trung Quốc cùng phát tín hiệu cứng rắn về tự do hàng hải cho thấy ngay cả trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn có lợi ích chung trong việc ngăn chặn nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị siết chặt hoặc xuất hiện thêm các biện pháp kiểm soát mới, thị trường dầu mỏ có thể đối mặt với một cú sốc nguồn cung lớn hơn trong nửa cuối năm 2026.
Vương Anh
