IEA cảnh báo vùng đệm dầu mỏ toàn cầu đang cạn dần

Phát biểu tại Hội nghị Dầu khí Trung Đông của S&P Global Energy ở London, ông Toril Bosoni, Giám đốc phụ trách công nghiệp và thị trường dầu mỏ của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cảnh báo lượng dự trữ dầu toàn cầu có thể giảm xuống mức nguy cấp ngay trong mùa hè này.

Theo IEA, chỉ trong hai tháng 3 và 4, tồn kho dầu toàn cầu đã giảm khoảng 250 triệu thùng. Đây là một trong những đợt sụt giảm mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây và phản ánh thực tế rằng thị trường đang phải rút dầu từ kho để duy trì cân bằng cung – cầu.

Điều đáng lo ngại là quá trình này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Cuộc khủng hoảng tại khu vực eo biển Hormuz đã làm gián đoạn đáng kể hoạt động vận tải năng lượng, ảnh hưởng tới một tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Ngay cả trong kịch bản một thỏa thuận hòa bình được ký kết ngay lập tức, ông Bosoni cho rằng phải mất từ sáu đến tám tháng để hoạt động vận tải và nguồn cung trong khu vực trở lại trạng thái bình thường. Nói cách khác, thời gian phục hồi của nguồn cung có thể kéo dài hơn đáng kể so với khả năng chống đỡ của lượng dầu dự trữ.

Một tín hiệu khác đang thu hút sự chú ý của giới phân tích đến từ Trung Quốc. Trong phần lớn thời gian diễn ra khủng hoảng, nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới liên tục gia tăng dự trữ, đóng vai trò như một bộ đệm quan trọng đối với thị trường toàn cầu.

Theo dữ liệu của Kpler, lượng dầu tồn kho của Trung Quốc từng đạt khoảng 1,25 tỷ thùng vào đầu tháng 5. Tuy nhiên, xu hướng này đang bắt đầu đảo chiều. Bà Từ Mục Vũ (Xu Muyu), chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao của hãng dữ liệu hàng hóa Kpler, cho biết lượng dầu dự trữ trên đất liền của nước này đã giảm trong những tuần gần đây và nhiều khả năng sẽ tiếp tục đi xuống.

Nguyên nhân nằm ở sự suy giảm của nhập khẩu dầu thô bằng đường biển. Trong tháng 4, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc chỉ đạt 38,47 triệu tấn, giảm 23% so với tháng trước và xuống mức thấp nhất trong gần bốn năm.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, Trung Quốc có thể buộc phải quay lại thị trường quốc tế để gia tăng nhập khẩu nhằm tái bổ sung dự trữ. Điều đó đồng nghĩa với việc một nguồn cầu lớn có thể xuất hiện đúng vào thời điểm nguồn cung toàn cầu vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong khi đó, IEA ước tính sản lượng dầu tại các quốc gia chịu ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng ở khu vực Hormuz hiện thấp hơn khoảng 14,4 triệu thùng/ngày so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát. Sự kết hợp giữa nguồn cung suy giảm, tồn kho đi xuống và nhu cầu tiêu thụ gia tăng trong mùa hè đang khiến thị trường dầu bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất kể từ đầu năm.

Trong ngắn hạn, thế giới vẫn còn dầu để sử dụng. Nhưng điều đang thay đổi là lượng dự trữ dùng để hấp thụ các cú sốc bất ngờ. Khi "vùng đệm an toàn" ngày càng mỏng đi, bất kỳ gián đoạn mới nào về nguồn cung cũng có thể tạo ra tác động lớn hơn nhiều so với trước đây đối với giá dầu và thị trường năng lượng toàn cầu.