Giá dầu tăng sốc, G7 chuẩn bị họp khẩn về kho dự trữ
Giá dầu tăng sốc đang buộc các nền kinh tế lớn phải phản ứng khẩn cấp. G7 dự kiến họp khẩn để cân nhắc giải phóng hàng trăm triệu thùng dầu dự trữ nhằm ổn định thị trường năng lượng.
Giá dầu thế giới tăng vọt lên vùng cao nhất trong nhiều năm đang buộc các nền kinh tế lớn phải tính đến những biện pháp can thiệp khẩn cấp. Việc các bộ trưởng tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) lên kế hoạch họp khẩn để thảo luận khả năng giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược cho thấy mức độ căng thẳng của thị trường năng lượng toàn cầu hiện nay.
Theo các nguồn tin quốc tế, phương án đang được cân nhắc là tung ra khoảng 300–400 triệu thùng dầu dự trữ từ các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Con số này tương đương khoảng 25–30% tổng lượng dự trữ chiến lược khoảng 1,2 tỷ thùng mà các nước đang nắm giữ. Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những đợt xả kho lớn nhất trong nhiều năm.
Kho dự trữ chiến lược – “tấm đệm” của thị trường dầu
Kho dự trữ dầu chiến lược được xây dựng sau các cú sốc năng lượng trong thập niên 1970 nhằm giúp các nền kinh tế lớn ứng phó với gián đoạn nguồn cung. Các quốc gia thành viên IEA phải duy trì lượng dự trữ tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu dầu.
Trong những thời điểm thị trường biến động mạnh – do chiến tranh, khủng hoảng địa chính trị hoặc thiên tai – việc giải phóng một phần dầu dự trữ có thể giúp tăng nguồn cung tạm thời, từ đó hạ nhiệt giá và ổn định tâm lý thị trường.
Trong lịch sử, cơ chế này từng được kích hoạt một số lần đáng chú ý, như sau chiến tranh Libya năm 2011 hay sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát năm 2022. Tuy nhiên, quy mô đề xuất lần này được cho là lớn hơn đáng kể, phản ánh mức độ lo ngại hiện tại của các nhà hoạch định chính sách.
Giá dầu tăng sốc vì rủi ro nguồn cung
Nguyên nhân trực tiếp khiến G7 phải cân nhắc biện pháp khẩn cấp là đà tăng mạnh của giá dầu trong những ngày gần đây. Giá dầu WTI của Mỹ đã vượt 116 USD/thùng, trong khi dầu Brent – chuẩn giá quốc tế – cũng tiến sát 117 USD/thùng.
Đà tăng này phần lớn xuất phát từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là nguy cơ xung đột liên quan đến Iran có thể làm gián đoạn nguồn cung tại khu vực Vùng Vịnh – một trong những trung tâm sản xuất dầu lớn nhất thế giới.
Thị trường năng lượng vốn đã ở trạng thái khá mong manh sau nhiều năm biến động. Nhu cầu phục hồi mạnh sau đại dịch, trong khi nguồn cung từ một số quốc gia lớn vẫn bị hạn chế, khiến cán cân cung – cầu trở nên nhạy cảm với các cú sốc địa chính trị.
Tung dầu dự trữ có đủ hạ nhiệt thị trường?
Trong ngắn hạn, việc giải phóng hàng trăm triệu thùng dầu có thể tạo hiệu ứng tâm lý mạnh mẽ, giúp hạ nhiệt kỳ vọng giá tăng và trấn an thị trường. Lượng dầu bổ sung sẽ giúp bù đắp tạm thời nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây không phải giải pháp lâu dài. Kho dự trữ chiến lược vốn được thiết kế để xử lý các cú sốc ngắn hạn, chứ không thể thay thế nguồn cung ổn định từ các quốc gia sản xuất dầu.
Nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài hoặc lan rộng, thị trường vẫn có thể đối mặt với tình trạng thắt chặt nguồn cung, đẩy giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.
Tác động lan rộng đến kinh tế toàn cầu
Giá dầu tăng mạnh không chỉ ảnh hưởng đến thị trường năng lượng mà còn lan sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Chi phí năng lượng cao có thể khiến lạm phát gia tăng, gây áp lực lên chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.
Bên cạnh đó, biến động của giá dầu cũng thường kéo theo bất ổn trên thị trường tài chính, từ chứng khoán đến tỷ giá và trái phiếu.
Trong bối cảnh đó, động thái họp khẩn của G7 cho thấy các nền kinh tế lớn đang cố gắng chủ động kiểm soát rủi ro trước khi thị trường rơi vào vòng xoáy biến động mới. Dù quyết định cuối cùng chưa được đưa ra, việc cân nhắc xả kho dự trữ đã phát đi tín hiệu rằng các nhà hoạch định chính sách sẵn sàng can thiệp để bảo vệ sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu.
Vương Anh
