Việt Nam bắt đầu chọn tư vấn toàn cầu cho siêu dự án đường sắt 67 tỷ USD

Chiều 15/5, Bộ Xây dựng tổ chức chương trình Roadshow nhằm giới thiệu gói thầu tư vấn và thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp tư vấn trong nước và quốc tế. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước khi dự án bước vào giai đoạn triển khai kỹ thuật và giải phóng mặt bằng từ năm 2026.

Theo Bộ Xây dựng, việc lựa chọn đơn vị tư vấn có ý nghĩa quyết định với toàn bộ dự án, bởi FEED không chỉ là thiết kế kỹ thuật mà còn là nền tảng để xác định công nghệ, chi phí đầu tư, hướng tuyến và hiệu quả vận hành dài hạn của tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, cho biết Chính phủ ưu tiên các tổ chức tư vấn quốc tế đã từng tham gia thiết kế và triển khai các tuyến đường sắt tốc độ cao trên thế giới.

“Giải pháp FEED phải ứng dụng công nghệ hiện đại nhưng đồng thời phù hợp với điều kiện địa hình, địa chất, khí hậu của Việt Nam và tối ưu về kinh tế - kỹ thuật”, ông Dũng nhấn mạnh.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng khuyến khích mô hình liên danh giữa doanh nghiệp quốc tế và doanh nghiệp trong nước nhằm kết hợp kinh nghiệm toàn cầu với hiểu biết thực tế tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực ngành đường sắt.

Đây được xem là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp tư vấn, xây dựng và công nghiệp hạ tầng trong nước tham gia vào chuỗi giá trị của siêu dự án hạ tầng lớn nhất lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng bày tỏ lo ngại về tiêu chí lựa chọn tư vấn.

Đại diện TEDI cho rằng yêu cầu doanh nghiệp phải từng thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao quy mô lớn là rào cản với doanh nghiệp Việt Nam, bởi trong nước chưa từng có dự án tương tự trước đây. Theo TEDI, cơ quan quản lý cần có cơ chế đánh giá linh hoạt hơn dựa trên kinh nghiệm triển khai các dự án giao thông quy mô lớn tương đương.

Phản hồi vấn đề này, ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long, cho biết gói thầu FEED có khối lượng công việc rất lớn, bao gồm thiết kế hướng tuyến, giải phóng mặt bằng và nhiều hạng mục kỹ thuật phức tạp, do đó cần các liên danh tư vấn đủ năng lực và kinh nghiệm quốc tế.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, nối ga Ngọc Hồi (Hà Nội) với ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi khổ 1.435 mm với tốc độ tối đa 350 km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 67,34 tỷ USD, biến đây trở thành siêu dự án hạ tầng lớn nhất Việt Nam từ trước tới nay.

Theo kế hoạch, công tác lựa chọn tư vấn FEED sẽ được triển khai trong tháng 6/2026. Báo cáo nghiên cứu khả thi dự kiến hoàn thành giữa kỳ vào tháng 6/2027, trong khi dự án được đặt mục tiêu khởi công từ cuối năm 2028.

Giới chuyên gia cho rằng việc bắt đầu lựa chọn tư vấn FEED cho thấy dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang dịch chuyển từ giai đoạn chủ trương sang triển khai kỹ thuật thực tế. Nếu tiến độ được duy trì đúng kế hoạch, dự án có thể mở ra chu kỳ đầu tư hạ tầng quy mô lớn mới cho Việt Nam trong nhiều năm tới.