Eximbank (EIB): Lợi nhuận giảm sâu, dư nợ tín dụng thu hẹp hơn 36.000 tỷ đồng
Lợi nhuận Eximbank giảm gần 67%, tín dụng đảo chiều sau nửa đầu năm
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 vừa công bố, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, HOSE: EIB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 185,8 tỷ đồng, giảm 66,8% so với mức 560,1 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 144 tỷ đồng, giảm gần 68%.
Kết quả này diễn ra trong bối cảnh chi phí huy động vốn tăng nhanh hơn thu nhập từ hoạt động tín dụng. Cụ thể, tổng thu nhập lãi và các khoản tương tự trong quý III đạt 4.507,9 tỷ đồng, tăng 16,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí lãi tăng tới 42,8%, lên 3.417,7 tỷ đồng.
Theo đó, thu nhập lãi thuần, nguồn thu chủ lực của ngân hàng, giảm từ 1.465 tỷ đồng xuống còn 1.090,2 tỷ đồng, tương đương mức giảm 25,6%.
Một số hoạt động kinh doanh khác cũng ghi nhận kết quả đi xuống. Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối giảm từ 100,1 tỷ đồng xuống 26,2 tỷ đồng. Chi phí hoạt động tăng nhẹ lên 957,9 tỷ đồng, trong khi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 199,2 tỷ đồng.
Sau 9 tháng đầu năm, Eximbank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 864,3 tỷ đồng, giảm 57,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 663,7 tỷ đồng, thấp hơn gần 59%.
Đáng chú ý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lũy kế đạt 997,4 tỷ đồng, tăng khoảng 93,4% so với cùng kỳ. Quy mô khoản chi phí này thậm chí cao hơn lợi nhuận trước thuế mà ngân hàng tạo ra trong 9 tháng.
Bên cạnh kết quả kinh doanh suy giảm, bảng cân đối kế toán của Eximbank còn ghi nhận sự thay đổi lớn về quy mô tín dụng.
Tại ngày 30/9/2026, dư nợ cho vay khách hàng trước dự phòng đạt 151.865,6 tỷ đồng, giảm hơn 32.350 tỷ đồng, tương đương 17,6% so với cuối năm 2025.
Điểm đáng nói là trong nửa đầu năm, tín dụng Eximbank vẫn duy trì tăng trưởng. Theo số liệu tại báo cáo bán niên, dư nợ cho vay khách hàng cuối tháng 6 đạt gần 188.030 tỷ đồng, tăng hơn 3.800 tỷ đồng so với đầu năm.
Như vậy, chỉ riêng quý III/2026, dư nợ cho vay khách hàng của Eximbank đã giảm khoảng 36.164 tỷ đồng, tương đương hơn 19% so với cuối quý II. Mức thu hẹp này không chỉ xóa đi toàn bộ phần tăng trưởng tín dụng trong sáu tháng đầu năm mà còn đưa quy mô dư nợ xuống thấp hơn đáng kể so với thời điểm cuối năm trước.
Cùng chiều với hoạt động cho vay, tiền gửi khách hàng cũng giảm mạnh. Tại cuối tháng 9, Eximbank ghi nhận 158.298,9 tỷ đồng tiền gửi khách hàng, thấp hơn khoảng 12.310 tỷ đồng so với cuối tháng 6 và giảm hơn 19.000 tỷ đồng so với đầu năm.
Trong khi đó, tổng tài sản của ngân hàng giảm từ 273.270,4 tỷ đồng cuối năm 2025 xuống còn 241.495,1 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026, tương đương mức giảm 11,6%.
Nợ cần chú ý Eximbank tăng mạnh
Sự thay đổi trong quy mô cho vay của Eximbank diễn ra đồng thời với những biến động đáng kể ở cơ cấu chất lượng tín dụng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, tại ngày 30/9/2026, nợ cần chú ý, tương ứng nợ nhóm 2, đạt 4.613,6 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 2.191,6 tỷ đồng cuối năm 2025.
So với thời điểm cuối tháng 6, khi nợ nhóm 2 ở mức khoảng 3.060 tỷ đồng, khoản mục này tiếp tục tăng thêm hơn 1.550 tỷ đồng chỉ trong một quý, tương đương khoảng 50,8%.
Như vậy, trong khi tổng dư nợ cho vay khách hàng giảm hơn 19% trong quý III, nợ cần chú ý lại tăng trên 50%. Xét từ đầu năm, quy mô nợ nhóm 2 của Eximbank đã tăng khoảng 110,5%, tức hơn gấp đôi sau 9 tháng.
Nợ nhóm 2 chưa được phân loại là nợ xấu, song đây là nhóm khoản vay cần được quan tâm khi đánh giá chất lượng danh mục tín dụng, bởi phản ánh những khoản nợ đã xuất hiện dấu hiệu cần chú ý theo quy định phân loại nợ.
Ở chiều ngược lại, số dư nợ xấu nội bảng của Eximbank lại ghi nhận sự cải thiện so với cuối quý II. Cụ thể, tổng nợ xấu từ nhóm 3 đến nhóm 5 tại ngày 30/9 đạt gần 3.973 tỷ đồng, giảm khoảng 1.821 tỷ đồng so với mức 5.794 tỷ đồng cuối tháng 6. Tỷ lệ nợ xấu theo đó giảm từ khoảng 3,08% xuống còn 2,62%.
Tuy nhiên, cơ cấu các nhóm nợ tiếp tục có sự dịch chuyển. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn, tương ứng nhóm 3, đạt 1.868,9 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 701,5 tỷ đồng cuối năm 2025. Ngược lại, nợ nghi ngờ (nhóm 4) giảm còn 438 tỷ đồng và nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) giảm xuống 1.666,1 tỷ đồng.
Khi xem xét đồng thời nợ cần chú ý và nợ xấu, tổng số dư các khoản nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5 tại cuối tháng 9 đạt khoảng 8.587 tỷ đồng. Con số này cao hơn mức 7.464 tỷ đồng cuối năm 2025.
Đáng chú ý, tỷ trọng tổng các khoản nợ nhóm 2–5 trên dư nợ cho vay khách hàng tăng từ khoảng 4,05% cuối năm 2025 lên 5,65% tại ngày 30/9/2026. Đây là chỉ tiêu được tính từ số liệu các nhóm nợ trong báo cáo tài chính, không phải tỷ lệ nợ xấu chính thức của ngân hàng.
Diễn biến trên cho thấy dù nợ xấu nội bảng đã giảm trong quý III, nợ cần chú ý vẫn tiếp tục gia tăng cả về giá trị tuyệt đối và tỷ trọng trong danh mục cho vay.
Ở khía cạnh dự phòng, Eximbank ghi nhận số dư dự phòng rủi ro cho vay khách hàng khoảng 1.644,5 tỷ đồng vào cuối tháng 9, giảm so với mức 2.314,1 tỷ đồng cuối năm 2025.
Theo thuyết minh, riêng trong quý III, ngân hàng trích lập dự phòng cụ thể 447,8 tỷ đồng, đồng thời ghi nhận khoản giảm 380,6 tỷ đồng liên quan đến nghiệp vụ bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC). Dự phòng chung cũng ghi nhận mức giảm ròng trong kỳ.
Vương Anh
