Doanh nghiệp FDI sắp đổ bộ thị trường vốn, công ty chứng khoán nào hưởng lợi lớn nhất?

Sau nhiều năm đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế nhưng chủ yếu huy động vốn từ công ty mẹ hoặc các tổ chức tài chính quốc tế, khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có thể sẽ tham gia sâu hơn vào thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn tới.

Định hướng này được nêu trong Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/06/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Điểm đáng chú ý là lần đầu tiên Nghị quyết nhấn mạnh việc phát triển thị trường vốn theo hướng tạo điều kiện cho doanh nghiệp FDI huy động vốn trong nước, đồng thời thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII).

Theo giới phân tích, đây không chỉ là câu chuyện gia tăng quy mô dòng vốn mà còn có thể bổ sung nguồn hàng hóa chất lượng cao cho thị trường chứng khoán, đồng thời mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Doanh nghiệp FDI tham gia sâu hơn, mảng IB có thêm “đất diễn”

Trong nhiều năm qua, khu vực FDI đóng góp khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp FDI quy mô lớn vẫn đứng ngoài thị trường vốn trong nước.

Khác với doanh nghiệp nội địa, các tập đoàn nước ngoài thường huy động vốn từ công ty mẹ hoặc các thị trường tài chính quốc tế. Vì vậy, hoạt động IPO, phát hành cổ phiếu, trái phiếu hay thực hiện các thương vụ M&A tại Việt Nam vẫn còn khá hạn chế.

Nếu nhóm doanh nghiệp này bắt đầu huy động vốn trực tiếp tại Việt Nam, vai trò của các công ty chứng khoán sẽ được mở rộng đáng kể. Hầu hết các thương vụ IPO, phát hành cổ phiếu, phát hành trái phiếu, niêm yết doanh nghiệp, M&A hoặc tái cấu trúc đều cần đến dịch vụ ngân hàng đầu tư (Investment Banking - IB).

Điều này đồng nghĩa nhu cầu tư vấn huy động vốn, tư vấn niêm yết, thu xếp tài chính và sáp nhập doanh nghiệp có thể tăng mạnh trong những năm tới.

Đây là mảng kinh doanh có biên lợi nhuận cao nhưng hiện vẫn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn trong cơ cấu doanh thu của nhiều công ty chứng khoán. Vì vậy, việc mở rộng đối tượng khách hàng sang khối FDI được đánh giá có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới cho toàn ngành.

Theo Nghị quyết 10, Việt Nam đặt mục tiêu thu hút từ 200 - 300 tỷ USD vốn FDI đăng ký trong giai đoạn 2026 - 2030, tương đương 40 - 50 tỷ USD mỗi năm. Vốn thực hiện dự kiến đạt 150 - 200 tỷ USD, tương đương 30 - 40 tỷ USD mỗi năm.

Đáng chú ý, khoảng 75% dòng vốn này được định hướng đến từ các nền kinh tế phát triển, có thế mạnh về công nghệ, quản trị và tài chính. Việt Nam cũng đặt mục tiêu thu hút thêm nhiều tập đoàn đa quốc gia thuộc danh sách Fortune 500 và ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam.

Những công ty chứng khoán nào được kỳ vọng hưởng lợi?

Trong nhóm công ty chứng khoán, một số doanh nghiệp đã xây dựng được vị thế đáng kể trong lĩnh vực ngân hàng đầu tư và có thể hưởng lợi nếu làn sóng FDI tham gia thị trường vốn diễn ra mạnh mẽ hơn.

Công ty CP Chứng khoán SSI (mã chứng khoán: SSI) là một trong những đơn vị có kinh nghiệm lâu năm trong các thương vụ tư vấn phát hành cổ phiếu, trái phiếu, M&A và huy động vốn cho doanh nghiệp lớn.

Công ty CP Chứng khoán Vietcap (mã chứng khoán: VCI) cũng nổi bật với hàng loạt thương vụ IPO và tư vấn phát hành quy mô lớn. Trong thời gian gần đây, doanh nghiệp tham gia nhiều thương vụ đáng chú ý như Nông nghiệp Hòa Phát, Gelex Infra hay Điện Máy Xanh.

Một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất là Công ty CP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS). Nhờ lợi thế dẫn đầu thị trường trái phiếu doanh nghiệp và hệ sinh thái của Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank), TCBS đang sở hữu doanh thu từ mảng IB vượt trội so với nhiều đối thủ.

Theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, IB đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của TCBS bên cạnh môi giới, tự doanh và cho vay ký quỹ.

Công ty CP Chứng khoán TP.HCM (mã chứng khoán: HCM) cũng có lợi thế đáng kể nhờ mạng lưới khách hàng tổ chức trong và ngoài nước, thường xuyên tham gia các thương vụ huy động vốn quy mô lớn của doanh nghiệp niêm yết.

Trong khi đó, Công ty CP Chứng khoán MB (mã chứng khoán: MBS) đang đẩy mạnh hoạt động tư vấn doanh nghiệp nhờ lợi thế từ hệ sinh thái Ngân hàng TMCP Quân đội.

Bên cạnh các doanh nghiệp lớn, nhiều công ty chứng khoán khác cũng đang gia tăng đầu tư cho mảng ngân hàng đầu tư nhằm đa dạng hóa nguồn thu, giảm sự phụ thuộc vào môi giới và cho vay ký quỹ.

Dù tác động từ Nghị quyết 10 khó phản ánh ngay trong ngắn hạn, việc mở rộng cánh cửa cho doanh nghiệp FDI tham gia thị trường vốn được xem là nền tảng cho một chu kỳ phát triển mới. Nếu ngày càng nhiều doanh nghiệp FDI lựa chọn IPO, phát hành chứng khoán hoặc thực hiện các thương vụ M&A tại Việt Nam, nhóm công ty chứng khoán có thế mạnh về IB sẽ đứng trước cơ hội mở rộng doanh thu từ những dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Kỳ vọng này phần nào phản ánh vào diễn biến cổ phiếu ngành chứng khoán trong những phiên gần đây khi nhiều mã như SSI, VCI, VND hay VPX ghi nhận mức tăng đáng kể, trong khi TCX có thời điểm xuất hiện hai phiên tăng mạnh liên tiếp.