Điều gì khiến UBS đánh giá cao tiến trình cải cách của thị trường vốn Việt Nam?

Từ khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài đến việc hoàn thiện hạ tầng giao dịch và xây dựng lộ trình nâng hạng được Chính phủ phê duyệt, thị trường vốn Việt Nam đang cho thấy những tín hiệu khiến các tổ chức tài chính quốc tế nhìn nhận tích cực hơn về triển vọng dài hạn.

Sau khi tham dự tọa đàm “Các chính sách phát triển thị trường vốn của Việt Nam” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức tại Singapore, UBS đã đưa ra một nhận định đáng chú ý: Các cải cách của thị trường vốn Việt Nam đang diễn ra theo hướng thực chất, có thể đo lường được và đáng tin cậy.

Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn của các tổ chức quốc tế đối với thị trường Việt Nam. Nếu trước đây câu chuyện nâng hạng chủ yếu gắn với các kế hoạch và cam kết cải cách, thì hiện nay nhiều thay đổi đã được phản ánh bằng kết quả cụ thể.

Một trong những minh chứng rõ nhất là khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài được cải thiện đáng kể. Thời gian mở tài khoản đã được rút ngắn từ vài tháng xuống còn khoảng hai ngày. Cùng với đó, cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước đã được áp dụng trên phần lớn giao dịch, qua đó tháo gỡ một trong những rào cản lớn nhất đối với nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Những thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật. Theo giới đầu tư, đây là các tiêu chí quan trọng trong quá trình đánh giá mức độ tiếp cận của một thị trường đối với dòng vốn toàn cầu.

Hiệu quả của quá trình cải cách cũng đang phản ánh vào thanh khoản. Theo thông tin được chia sẻ tại tọa đàm, giá trị giao dịch trong quý I/2026 tăng khoảng 50% so với cùng kỳ. Hiện giá trị giao dịch bình quân mỗi ngày của thị trường đạt khoảng 1,2 tỷ USD, trong khi quy mô vốn hóa đã lên tới khoảng 419 tỷ USD.

Đáng chú ý, có thời điểm giá trị giao dịch của thị trường chứng khoán Việt Nam đã vượt cả Singapore và Indonesia. Dù đây chưa phải là xu hướng dài hạn, nhưng cũng cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của thị trường trong khu vực.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, cơ quan quản lý đang tiếp tục hoàn thiện các cấu phần hạ tầng quan trọng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn của nhóm thị trường mới nổi. Trong đó, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được xem là bước tiến quan trọng nhất trong giai đoạn tới.

Theo lộ trình hiện nay, CCP dự kiến được đưa vào vận hành từ đầu năm 2027. Đây là cấu phần hạ tầng được nhiều tổ chức quốc tế theo dõi sát sao bởi có vai trò quan trọng trong việc nâng cao mức độ an toàn và hiệu quả của thị trường.

Từ góc độ của UBS, những cải cách này cho thấy thị trường vốn Việt Nam đang từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, thay vì chỉ dừng ở việc đặt mục tiêu nâng hạng.

Nền tảng mới cho mục tiêu nâng hạng thị trường

Nếu những thay đổi về hạ tầng và cơ chế giao dịch là phần dễ nhận thấy nhất, thì điều được các tổ chức tài chính quốc tế quan tâm hơn lại nằm ở tính nhất quán của chiến lược phát triển thị trường.

Theo thông tin được chia sẻ tại tọa đàm, lần đầu tiên Việt Nam đã xây dựng được một kế hoạch nâng hạng thị trường được Chính phủ phê duyệt chính thức. Đây được xem là bước tiến có ý nghĩa quan trọng bởi nó cho thấy quá trình nâng hạng không còn là mục tiêu riêng của cơ quan quản lý thị trường chứng khoán mà đã trở thành một nhiệm vụ được triển khai ở cấp Chính phủ.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương, FTSE Russell đã xác nhận việc nâng hạng Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026. Xa hơn, mục tiêu gia nhập rổ chỉ số MSCI Emerging Markets được đặt ra vào năm 2030.

Để hiện thực hóa lộ trình này, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã được xác định, bao gồm hoàn thiện cơ chế đối tác bù trừ trung tâm, triển khai tài khoản tổng và tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài.

Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế tham dự sự kiện, điều tạo ra sự khác biệt hiện nay không chỉ là mục tiêu nâng hạng, mà là việc các nhiệm vụ cụ thể đã được xác định rõ cùng lộ trình thực hiện tương ứng.

Sự thay đổi này cũng đang góp phần nâng cao niềm tin của giới đầu tư quốc tế đối với thị trường Việt Nam.

Một minh chứng đáng chú ý là dù khối ngoại đã rút ròng khoảng 2,5 tỷ USD từ đầu năm đến nay, thị trường vẫn duy trì trạng thái ổn định khi dòng vốn trong nước bổ sung khoảng 3,5 tỷ USD. Theo các diễn giả tại tọa đàm, điều này cho thấy khả năng hấp thụ vốn của thị trường đã được cải thiện đáng kể so với trước đây.

Đáng chú ý, hoạt động rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài được cho là chủ yếu xuất phát từ các yếu tố vĩ mô toàn cầu và biến động tỷ giá, thay vì những lo ngại liên quan đến nền tảng kinh tế hay triển vọng của thị trường Việt Nam.

Ở góc độ dài hạn, Việt Nam vẫn được đánh giá là thị trường có sức hấp dẫn nhờ các yếu tố mang tính cấu trúc như tốc độ tăng trưởng kinh tế, xu hướng mở rộng thị phần xuất khẩu và khả năng thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.

Cùng với đó, việc cơ quan quản lý tiếp tục nâng cao tính minh bạch của thị trường thông qua công bố chi tiết cơ cấu sở hữu cổ phần, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và các thông tin liên quan đến nhà đầu tư cũng đang góp phần đưa thị trường tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế.

Về tổng thể, điều khiến UBS đánh giá tích cực về thị trường vốn Việt Nam không nằm ở một cải cách đơn lẻ. Quan trọng hơn, thị trường đang cho thấy một quá trình chuyển đổi có lộ trình rõ ràng, kết quả cụ thể và khả năng kiểm chứng bằng thực tế vận hành. Đó cũng là nền tảng quan trọng để mục tiêu nâng hạng thị trường không còn chỉ là kỳ vọng, mà từng bước trở thành một tiến trình cải cách thực chất và đáng tin cậy trong mắt cộng đồng đầu tư quốc tế.