Vốn hóa thị trường chứng khoán lên 10,8 triệu tỷ đồng sau 6 tháng, tương đương 82,6% GDP

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiếp tục mở rộng về quy mô và vai trò đối với nền kinh tế. Theo ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường không chỉ là kênh dẫn vốn trung và dài hạn ngày càng quan trọng mà còn đứng trước cơ hội bước sang một giai đoạn phát triển mới khi quá trình nâng hạng đi cùng yêu cầu cải cách toàn diện.

Đến ngày 30/6/2026, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm 2025 và tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Toàn thị trường hiện có 54 doanh nghiệp sở hữu vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó 4 doanh nghiệp đạt giá trị trên 10 tỷ USD.

Bên cạnh đó, quy mô thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương 22,1% GDP. Trong 6 tháng đầu năm, tổng giá trị vốn huy động qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp đạt 325.300 tỷ đồng, tăng 15,83% so với cùng kỳ năm trước.

Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sự phát triển của thị trường vốn giúp doanh nghiệp huy động nguồn vốn chủ sở hữu và vốn dài hạn để đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, phát triển hạ tầng mà không tạo áp lực trả nợ trong ngắn hạn. Đồng thời, thị trường cũng góp phần đa dạng hóa các kênh dẫn vốn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và hạn chế rủi ro mang tính hệ thống của nền kinh tế.

Ở góc độ rộng hơn, thị trường chứng khoán còn đóng vai trò chuyển hóa nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư thành vốn đầu tư cho sản xuất, kinh doanh, tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng và giúp người dân tham gia vào quá trình phát triển của doanh nghiệp thông qua đầu tư trên thị trường vốn.

Một dấu mốc quan trọng được ông Hà Duy Tùng nhắc tới là việc FTSE Russell dự kiến nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026. Theo ước tính của HSBC và Ngân hàng Thế giới, việc nâng hạng có thể giúp Việt Nam thu hút khoảng 8-10 tỷ USD vốn đầu tư trong dài hạn.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, giá trị lớn nhất của việc nâng hạng không chỉ nằm ở khả năng thu hút thêm dòng vốn ngoại mà còn tạo động lực thúc đẩy cải cách toàn diện thị trường. Trong đó, các điểm nghẽn về ký quỹ trước giao dịch, công bố thông tin bằng tiếng Anh, thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài và phương thức quản trị theo chuẩn mực quốc tế tiếp tục là những nội dung cần được hoàn thiện.

Việc chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi sẽ mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế lớn hơn cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì vị thế này và hướng tới các chuẩn mực cao hơn, trọng tâm trong giai đoạn tới sẽ là nâng chất lượng vận hành, tăng tính minh bạch và tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thị trường, thay vì chỉ dừng lại ở mục tiêu nâng hạng.