Điện mặt trời ở Đà Nẵng: Khi mỗi mái nhà là một 'trạm điện xanh'

Nỗi lo mùa hè và giải pháp từ mái nhà

Từng thấp thỏm mỗi khi mùa nắng đến, chị Nguyễn Thị Hòa (phường Hòa Xuân) kể lại: "Nhà đông người, mấy cái điều hòa chạy cả ngày, tiền điện tháng nào cũng hai đến ba triệu đồng. Để giảm tiền điện, mọi người trong nhà đều có thói quen chỉnh điều hòa 27 độ trở lên; không để quạt, tivi hoặc đèn chiếu sáng hoạt động khi không có người ở trong phòng".

Nhưng với gia đình chị Nguyễn Yến Nhi (phường Hòa Cường), câu chuyện đã khác hẳn từ năm 2023, khi gia đình quyết định đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.

"Trong 3 năm qua, tiền điện hàng tháng của gia đình tôi giảm hơn 50%. Từ lợi ích thấy rõ đó, nhiều anh em trong gia đình và bạn bè tôi cũng đã lắp đặt và sử dụng điện mặt trời mái nhà. Trước đây, vào mùa nắng nóng, mỗi tháng gia đình bà phải trả trên dưới 2 triệu tiền điện với các thiết bị sử dụng như điều hòa, bếp điện, máy giặt, tủ lạnh… Sau khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà, chúng tôi chuyển những hoạt động có sử dụng điện vào ban ngày, như giặt sấy đồ, nấu ăn", chị Nhi chia sẻ thêm.

Lắp đặt điện mặt trời mái nhà giúp gia đình ông Đàm Văn Hương (phường Hải Châu, Đà Nẵng) giảm hơn 50% chi phí điện năng, từ mức 3 - 3,5 triệu đồng/tháng xuống còn 1,2 - 1,5 triệu đồng. Bên cạnh hiệu quả tiết kiệm, chi phí đầu tư thiết bị hiện cũng giảm mạnh. Theo ông Hương, hệ thống đầu tiên của gia đình có mức đầu tư 70 triệu đồng, nhưng hệ thống thứ hai lắp đặt sau đó vài năm chỉ tốn 40 triệu đồng.

Không chỉ các hộ đơn lẻ, khắp Đà Nẵng, những tấm pin quang điện đang dần nhiều hơn trên các mái nhà. Thói quen sử dụng điện của người Đà Nẵng đã có sự dịch chuyển từ "tiết kiệm thụ động" sang "chủ động sản xuất năng lượng".

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có hơn 5.400 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt khoảng 351 MWp. Trong đó, có 3.889 hệ thống điện mặt trời mái nhà được phát triển trước năm 2021 với tổng công suất khoảng 244 MWp và có 1.589 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất khoảng 107 MWp được phát triển theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ.

Bài toán kinh tế và cân nhắc đầu tư

Chia sẻ về vấn đề này, ông Bùi Đỗ Quốc Huy - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Đà Nẵng (PC Đà Nẵng) nhận định: "Áp lực lên lưới điện phân phối vào mùa nắng nóng gay gắt là rất lớn. Khi người dân tự sản xuất và tiêu thụ điện tại chỗ giúp hạn chế quá tải cục bộ và đảm bảo cung ứng điện an toàn hơn".

Lãnh đạo PC Đà Nẵng cũng cho biết, ngành điện đang phối hợp với Sở Công Thương và UBND thành phố triển khai hiệu quả Nghị định 58/2025/NĐ-CP, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đăng ký và lắp đặt hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ. Mục tiêu không chỉ là đảm bảo điện cho sản xuất và đời sống, mà còn hướng đến xây dựng Đà Nẵng xanh, giảm phát thải carbon.

Dù lợi ích rõ ràng, chi phí ban đầu vẫn là mối quan tâm lớn. Hiện nay, giá lắp đặt điện mặt trời mái nhà đã giảm đáng kể. Hệ thống cơ bản không lưu trữ dao động 7-9 triệu đồng/kWp, trong khi hệ thống có pin lưu trữ từ 11-16 triệu đồng/kWp tùy dung lượng.

Với hộ gia đình tiêu thụ 700-900 kWh/tháng (hóa đơn 2-3 triệu đồng), việc lắp đặt hệ thống kết hợp lưu trữ được đánh giá phù hợp. Nhờ điều kiện nắng nóng quanh năm của Đà Nẵng, thời gian thu hồi vốn chỉ khoảng 5-6 năm. Trong khi đó, vòng đời tấm pin chất lượng cao có thể lên đến 20 - 25 năm, đồng nghĩa với gần hai thập kỷ sử dụng điện mặt trời sau khi hết khấu hao.

Từ những hành động nhỏ như tắt thiết bị không dùng đến quyết định đầu tư lớn như lắp đặt năng lượng tái tạo, người Đà Nẵng đang từng bước kiến tạo lối sống xanh và tiết kiệm. Sự đồng hành về chính sách từ thành phố, hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn tiếp thị từ ngành điện chính là "bệ phóng" để điện mặt trời mái nhà thực sự cất cánh, đưa Đà Nẵng tiến gần hơn tới mục tiêu đô thị sinh thái, hiện đại và bền vững.