Nơi núi rừng gặp biển cả, khám phá những miền quê đang thay áo mới bên tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái

Từ những triền đồi xanh của Tiên Yên, vùng đồng đất trù phú Đầm Hà đến những làng quê ven biển Hải Hà, phía Đông Quảng Ninh mở ra một hành trình giàu màu sắc. Nơi đây không chỉ có núi rừng, sông suối, ruộng đồng và biển cả mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa, sản vật đặc trưng được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Giữa không gian ấy, tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái hiện diện như một dấu ấn của quá trình phát triển hạ tầng giao thông. Con đường dài gần 80 km, chính thức đưa vào khai thác từ tháng 9/2022, đã góp phần hoàn thiện trục kết nối phía Đông Quảng Ninh, tạo thêm điều kiện để các vùng quê mở rộng giao thương, phát triển sản xuất và giới thiệu những nét đẹp riêng tới du khách.

Trong diện mạo mới của thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, những miền quê này đang có thêm cơ hội phát huy tiềm năng, vừa gìn giữ bản sắc truyền thống, vừa hòa vào nhịp phát triển chung của vùng Đông Bắc.

Tiên Yên – miền quê lưu giữ những sắc màu văn hóa Đông Bắc

Nằm trên hành trình kết nối từ Vân Đồn về phía Đông, vùng Tiên Yên gây ấn tượng bởi cảnh quan đồi núi xen những thung lũng, dòng sông và không gian làng quê thanh bình. Không có vẻ náo nhiệt của các đô thị ven biển, vùng đất này mang nét đặc trưng của miền Đông Bắc với những bản làng nằm giữa núi rừng, những khu dân cư ven sông và các vùng sản xuất nông nghiệp.

Tiên Yên còn là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng dân tộc như Kinh, Tày, Dao, Sán Chỉ, tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng. Trong đời sống cộng đồng, những phong tục, lễ hội, trang phục truyền thống và làn điệu dân ca vẫn góp phần làm nên bản sắc riêng của vùng đất.

Đáng chú ý, hát Soóng cọ của người Sán Chỉ là một nét văn hóa đặc trưng, gắn với sinh hoạt tinh thần và những dịp giao lưu cộng đồng. Những câu hát giao duyên, những bộ trang phục truyền thống cùng phong tục được lưu giữ qua nhiều thế hệ tạo nên sức hấp dẫn riêng cho vùng quê miền núi.

Nhắc đến Tiên Yên cũng không thể bỏ qua gà Tiên Yên, một trong những đặc sản nổi tiếng của Quảng Ninh. Giống gà bản địa được nuôi theo phương thức phù hợp với điều kiện đồi núi, nổi bật bởi chất lượng thịt thơm, săn chắc, đã trở thành sản phẩm được nhiều người tiêu dùng biết đến.

Từ sản vật gắn với bữa ăn của người dân địa phương, gà Tiên Yên từng bước được phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị. Các mô hình chăn nuôi, hợp tác sản xuất và giới thiệu sản phẩm đặc trưng góp phần tạo thêm hướng phát triển cho kinh tế nông thôn.

Sự xuất hiện của tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái đã bổ sung điều kiện thuận lợi về giao thông, giúp vùng Tiên Yên kết nối tốt hơn với các trung tâm kinh tế và du lịch. Đối với những sản phẩm nông nghiệp có thương hiệu, khả năng vận chuyển thuận tiện là một yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường tiêu thụ.

Không chỉ có sản vật, Tiên Yên còn sở hữu tiềm năng phát triển du lịch gắn với văn hóa bản địa, cảnh quan tự nhiên và trải nghiệm đời sống nông thôn. Những giá trị ấy tạo nên sức hút khác biệt cho một miền quê nằm trên hành lang giao thông hiện đại nhưng vẫn lưu giữ được nhiều nét truyền thống.

Đầm Hà – nơi đồng đất và biển cả cùng tạo nên sản vật

Rời Tiên Yên, hành trình tiếp tục đưa người đi qua vùng Đầm Hà, nơi thiên nhiên có sự chuyển tiếp giữa đồi núi, đồng bằng nhỏ, những dòng sông và khu vực ven biển.

Chính sự đa dạng về địa hình đã tạo nên đặc trưng riêng trong đời sống sản xuất của người dân. Trên những vùng đất canh tác là các loại rau màu, cây trồng nông nghiệp; ở khu vực ven sông, ven biển, hoạt động nuôi trồng và khai thác thủy sản góp phần tạo nên những sinh kế gắn bó lâu đời.

Khác với những vùng chuyên canh quy mô lớn, sản xuất nông nghiệp ở Đầm Hà mang dấu ấn của nhiều loại hình kinh tế nông thôn cùng tồn tại. Từ trồng trọt, chăn nuôi đến nuôi trồng thủy sản, mỗi hoạt động đều gắn với điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm sản xuất của người dân.

Trong số những sản vật địa phương, củ cải Đầm Hà là một cái tên quen thuộc. Từ loại nông sản được trồng trên đồng đất quê hương, người dân đã phát triển các sản phẩm chế biến, trong đó có củ cải khô, góp phần kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị sử dụng.

Bên cạnh đó, những sản phẩm như trứng vịt biển, rau màu và thủy sản cũng phản ánh sự phong phú của vùng đất nằm giữa núi và biển. Đây là nguồn nguyên liệu quan trọng để phát triển các sản phẩm đặc trưng, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho hoạt động chế biến, thương mại và dịch vụ.

Những năm gần đây, việc xây dựng sản phẩm OCOP, cải tiến quy trình sản xuất, đóng gói và giới thiệu hàng hóa đã trở thành một hướng phát triển được nhiều địa phương chú trọng. Đối với vùng Đầm Hà, đây là cơ hội để những sản vật vốn quen thuộc trong đời sống nông thôn có thể tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Trong quá trình ấy, hạ tầng giao thông giữ vai trò kết nối. Cao tốc Vân Đồn – Móng Cái cùng hệ thống đường địa phương tạo điều kiện để hoạt động vận chuyển hàng hóa được tổ chức thuận lợi hơn, nhất là với những sản phẩm cần đưa tới các trung tâm tiêu thụ trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, điều làm nên sức hấp dẫn của Đầm Hà không chỉ nằm ở sản lượng hay giá trị thương mại của nông sản. Đó còn là hình ảnh những vùng quê có ruộng đồng, sông nước, những khu dân cư gắn bó với nghề nông và đời sống ven biển.

Giữa nhịp phát triển mới, chính cảnh quan và những sản vật mang hương vị đồng đất, biển cả đang tạo nên dấu ấn riêng cho vùng quê này.

Hải Hà – miền quê hướng tới những cơ hội phát triển mới

Tiếp tục theo hành lang cao tốc về phía Đông, vùng Hải Hà hiện ra với cảnh quan đan xen giữa núi đồi, đồng bằng ven biển và các khu dân cư trải dài theo những tuyến giao thông.

Đây là vùng đất có vị trí đáng chú ý khi nằm trên trục kết nối các địa bàn phía Đông Quảng Ninh với khu vực cửa khẩu Móng Cái. Lợi thế địa lý ấy tạo điều kiện để Hải Hà tham gia vào các hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ của khu vực.

Trong đời sống truyền thống, nhiều cộng đồng dân cư ở Hải Hà gắn bó với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và kinh tế biển. Những vùng đồi, cánh đồng, cửa sông và khu vực nuôi trồng thủy sản đã hình thành nên các phương thức sinh kế đa dạng.

Bên cạnh cảnh quan tự nhiên, Hải Hà còn mang những sắc màu văn hóa của các cộng đồng dân tộc sinh sống trên địa bàn. Từ phong tục, sinh hoạt cộng đồng đến những giá trị văn hóa được truyền lại qua nhiều thế hệ, tất cả góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất phía Đông Bắc.

Nếu Tiên Yên nổi bật với sản vật gà đồi và văn hóa vùng cao, Đầm Hà mang dấu ấn của nông nghiệp kết hợp kinh tế biển, thì Hải Hà lại thể hiện rõ sự giao thoa giữa không gian nông thôn truyền thống và những hoạt động kinh tế hiện đại.

Sự phát triển của Khu công nghiệp cảng biển Hải Hà là một trong những dấu ấn đáng chú ý trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của khu vực. Cùng với hoạt động công nghiệp, nhu cầu về vận tải, thương mại, dịch vụ và lao động cũng mở ra những cơ hội mới.

Trong bối cảnh đó, cao tốc Vân Đồn – Móng Cái góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, tăng khả năng kết nối Hải Hà với các trung tâm kinh tế khác của Quảng Ninh cũng như khu vực phía Bắc.

Đối với người dân nông thôn, những thay đổi về hạ tầng và không gian kinh tế có thể mở rộng lựa chọn sinh kế, từ duy trì hoạt động sản xuất truyền thống đến tham gia các ngành nghề dịch vụ, thương mại hoặc công nghiệp.

Dẫu vậy, sự phát triển của những miền quê không chỉ được thể hiện qua các công trình giao thông hay khu sản xuất mới. Giá trị lâu dài còn nằm ở việc gìn giữ cảnh quan, phát huy văn hóa bản địa và nâng cao chất lượng đời sống của cộng đồng dân cư.

Nhìn từ hành trình qua Tiên Yên, Đầm Hà và Hải Hà, có thể thấy phía Đông Quảng Ninh không phải một không gian đồng nhất. Mỗi vùng đất mang đặc điểm riêng về địa hình, văn hóa và sinh kế, tạo nên sự phong phú của một dải miền quê nằm giữa núi rừng và biển cả.

Tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái đã mở thêm một trục kết nối quan trọng, góp phần đưa những vùng quê ấy đến gần hơn với các trung tâm kinh tế, du lịch và thị trường tiêu thụ hàng hóa. Song, động lực phát triển bền vững vẫn đến từ việc khai thác hợp lý lợi thế tự nhiên, nâng cao chất lượng sản xuất và phát huy vai trò của người dân địa phương.

Từ những triền đồi Tiên Yên, đồng đất Đầm Hà đến không gian ven biển Hải Hà, mỗi miền quê vẫn đang gìn giữ những giá trị đã tạo nên bản sắc của mình, đồng thời đón nhận những cơ hội mới trong quá trình phát triển.

Giữa những tuyến đường hiện đại, điều làm nên sức sống của phía Đông Quảng Ninh vẫn là những làng quê giàu bản sắc, những sản vật mang hương vị riêng và con người gắn bó với mảnh đất quê hương.