Dầu Iran trở lại tạm thời, Hormuz biến mọi dòng vốn châu Á thành ẩn số
Sau khi Washington tạm dỡ trừng phạt dầu Iran 30 ngày, khoảng 170 triệu thùng đang trên biển có thể tái gia nhập thị trường. Eo biển Hormuz vẫn là nút thắt chiến lược, giá dầu, chi phí bảo hiểm vận tải, dòng vốn quốc tế đứng trước biến động bất ngờ.
Ngày 21/3, Reuters dẫn các nguồn tin thân cận cho biết các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đang chờ hướng dẫn từ chính phủ và Washington để khôi phục mua dầu Iran. Việc mua lại dầu thô Iran dự kiến sẽ tập trung vào các tàu chở đang chờ vận chuyển và các điều khoản thanh toán hợp pháp.
Hiện có khoảng 170 triệu thùng dầu Iran trên biển, từ vùng Vịnh đến gần Trung Quốc. Emmanuel Belostrino, Giám đốc cấp cao tại Kpler, cho biết nguồn dầu này có thể nhanh chóng tái gia nhập thị trường nếu các thủ tục được hoàn tất.
Mỹ đã tạm dỡ trừng phạt đối với dầu Iran từ ngày 20/3, có hiệu lực đến 19/4. Đây là lần thứ 3 kể từ đầu xung đột Trung Đông Washington nới lỏng lệnh trừng phạt. Quyết định này tạo ra nguồn cung tạm thời tăng, nhưng cũng đặt giá dầu và chi phí bảo hiểm vận tải vào trạng thái nhạy cảm, đặc biệt khi eo biển Hormuz vẫn là điểm nút chiến lược.
Ngoài Ấn Độ, các nhà máy lọc dầu ở Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan cũng đang đánh giá khả năng mua dầu Iran. Việc khôi phục nguồn dầu Iran sẽ kéo theo dòng vốn chảy vào thị trường năng lượng châu Á, đồng thời buộc các ngân hàng và công ty bảo hiểm phải điều chỉnh rủi ro tín dụng và vận tải.
Theo dữ liệu Cơ quan Năng lượng Mỹ (EIA), Iran sản xuất khoảng 3,3 triệu thùng dầu/ngày, chiếm 4,5% nguồn cung toàn cầu và 12% dự trữ toàn cầu. Tuy nhiên, xuất khẩu còn phụ thuộc vào eo biển Hormuz, nơi chiếm 1/3 lượng dầu xuất khẩu bằng đường biển toàn cầu.
Giới chuyên gia cảnh báo, nguồn cung tạm thời không đồng nghĩa với thị trường ổn định. Vấn đề thanh toán, vận tải và tuân thủ pháp lý vẫn là nút thắt, có thể tạo biến động giá ngắn hạn. Nhà đầu tư nên theo dõi chặt chẽ lượng dầu được giải phóng thực tế, chi phí bảo hiểm và tín dụng, đồng thời cân nhắc phòng hộ qua hợp đồng kỳ hạn hoặc ETF năng lượng.
Động thái tạm dỡ trừng phạt của Mỹ được nhìn nhận là cân bằng giữa ổn định nguồn cung châu Á và giám sát Tehran. Eo biển Hormuz vẫn là yếu tố rủi ro địa chính trị, nơi mỗi biến động đều lập tức tác động đến giá dầu và dòng vốn toàn cầu. Nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ quan sát sát sao lượng dầu thực sự giải phóng, chi phí bảo hiểm vận tải và tín dụng liên quan để đánh giá bối cảnh thị trường.
Vương Anh
