63 triệu thùng dầu Iran mắc kẹt trên biển, Hormuz lại nghẽn

Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang sau khi Iran tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz, kéo theo các đợt không kích đáp trả của Mỹ và quyết định hủy bỏ cơ chế miễn trừ đối với hoạt động bán dầu của Tehran. Động thái này khiến lượng dầu Iran vừa được xuất khẩu trở lại có nguy cơ tiếp tục bị phong tỏa trước khi đến tay khách hàng.

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển và ước tính của Vortexa, khoảng 63 triệu thùng dầu thô Iran hiện đang được chứa trên các tàu chở dầu hoạt động hoặc neo đậu từ Vịnh Ba Tư tới khu vực eo biển Malacca. Phần lớn các tàu không công bố điểm đến hoặc chỉ thông báo đang chờ chỉ thị mới, phản ánh tình trạng đình trệ của chuỗi vận chuyển.

Theo TankerTrackers.com, đơn vị chuyên theo dõi tàu chở dầu bằng dữ liệu vệ tinh và AIS cho biết Iran đã xuất khẩu khoảng 60 triệu thùng dầu kể từ khi các hoạt động phong tỏa tạm thời được nới lỏng vào giữa tháng 6. Tuy nhiên, nếu các biện pháp kiểm soát được khôi phục, khoảng 50 triệu thùng dầu thô và sản phẩm lọc dầu có thể tiếp tục bị mắc kẹt trên biển, gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu của nước này.

Trong khi đó, tình hình tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu giao dịch toàn cầu - đang xấu đi nhanh chóng. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy trong ngày 8/7 chỉ có 14 tàu hàng đi qua eo biển theo cả hai chiều, giảm mạnh so với mức trung bình 34 chuyến/ngày trong ba tuần sau lệnh ngừng bắn và thấp hơn nhiều so với đỉnh 59 chuyến ghi nhận ngày 24/6.

Hoạt động vận chuyển LNG cũng gần như đóng băng. Phần lớn tàu thuyền chỉ di chuyển trên hành lang phía bắc do Iran kiểm soát, trong khi tuyến hàng hải do Oman quản lý với sự hỗ trợ của Mỹ gần như không có tàu qua lại. Khu vực Vịnh Oman cũng xuất hiện trở lại tình trạng nhiễu tín hiệu định vị, làm gia tăng rủi ro đối với các tàu thương mại.

Dù vậy, thị trường dầu mỏ vẫn giữ tâm lý khá thận trọng. Theo dữ liệu bạn cung cấp, đến chiều 9/7, dầu Brent giao dịch quanh 77,28 USD/thùng, giảm khoảng 0,06%, trong khi WTI ở mức 72,86 USD/thùng, gần như đi ngang so với phiên trước. Sau nhịp giảm mạnh đầu phiên, cả hai loại dầu đều dao động trong biên độ hẹp thay vì xuất hiện làn sóng mua đẩy giá.

Diễn biến này cho thấy giới giao dịch vẫn đánh giá nguồn cung toàn cầu chưa bị gián đoạn ngay lập tức. Phần lớn lượng dầu của Iran vẫn đang tồn tại dưới dạng hàng nổi trên biển thay vì bị mất khỏi thị trường. Đồng thời, các nhà đầu tư cũng chờ thêm tín hiệu về khả năng các tuyến vận tải qua Hormuz có bị phong tỏa kéo dài hay không trước khi định giá lại rủi ro địa chính trị.

Tuy nhiên, lượng dầu tồn kho nổi ngày càng lớn cùng lưu lượng tàu qua Hormuz suy giảm mạnh đang cho thấy áp lực đối với chuỗi cung ứng năng lượng chưa hề biến mất. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang hoặc việc vận chuyển qua eo biển bị gián đoạn trong thời gian dài, thị trường dầu mỏ nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với một đợt biến động mới.