Chứng khoán Rồng Việt: Thanh khoản ngân hàng đang dựa nhiều vào tiền Kho bạc

Chênh lệch kéo dài giữa tăng trưởng tín dụng và huy động đang tạo ra áp lực mới lên hệ thống ngân hàng. Theo Chứng khoán Rồng Việt, đến cuối năm 2025, tín dụng tăng 19,01% trong khi huy động chỉ đạt 15,42%, khiến cân đối vốn ngày càng lệch và buộc hệ thống phải dựa nhiều hơn vào nguồn tiền từ Kho bạc Nhà nước.

Một dữ kiện đáng chú ý là quy mô tiền gửi Kho bạc tại 4 ngân hàng thương mại Nhà nước đã lên tới 400.000–500.000 tỷ đồng, gần chạm trần quy định và thậm chí vượt lượng tiền gửi không kỳ hạn của các ngân hàng tại Ngân hàng Nhà nước. Điều này cho thấy thanh khoản hệ thống đang phụ thuộc đáng kể vào nguồn tiền từ Kho bạc Nhà nước.

Sự lệ thuộc này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn kéo theo hệ quả rõ rệt về chi phí vốn. Theo Chứng khoán Rồng Việt, dù tiền Kho bạc giúp bổ sung thanh khoản về lượng, nhưng không thể thay thế hoàn toàn cấu trúc vốn, khiến lãi suất huy động trên thị trường 1 vẫn duy trì xu hướng tăng do hệ thống cần thời gian hấp thụ nguồn vốn này.

Ở chiều tỷ giá, áp lực cũng đang hình thành. Tăng trưởng tín dụng cao làm cung tiền VND mở rộng nhanh, trong khi các nguồn cung ngoại tệ như FDI, FPI hay kiều hối không tăng tương ứng, dẫn tới mất cân đối cung – cầu USD/VND. Trong bối cảnh đó, tỷ giá được dự báo tiếp tục xu hướng tăng, dù mặt bằng lãi suất cao có thể phần nào kìm hãm đà đi lên.

Áp lực càng gia tăng khi các yếu tố bên ngoài trở nên bất lợi. Căng thẳng Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng mạnh, có thời điểm xăng RON95-III trong nước lên tới 30.690 đồng/lít, kéo theo nhu cầu ngoại tệ nhập khẩu gia tăng và gây sức ép lên cán cân thương mại. Đồng thời, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trì hoãn cắt giảm lãi suất cũng khiến dư địa điều hành tỷ giá của Việt Nam bị thu hẹp.

Trước bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động điều tiết thanh khoản. Trong giai đoạn từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 3, cơ quan này đã hút ròng hơn 239.800 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, đưa quy mô lưu hành OMO giảm mạnh từ hơn 480.000 tỷ đồng xuống còn khoảng 243.000 tỷ đồng. Đồng thời, nghiệp vụ bán USD kỳ hạn cũng được triển khai nhằm ổn định tỷ giá.

Một điểm đáng lưu ý khác là chi phí vốn tiếp tục leo thang. Chênh lệch lãi suất hoán đổi USD–VND đã tăng lên vùng cao, tiệm cận thậm chí vượt mức trong giai đoạn căng thẳng thanh khoản năm 2022 ở một số kỳ hạn ngắn. Điều này cho thấy áp lực hệ thống không chỉ nằm ở thanh khoản, mà còn lan sang cấu trúc chi phí vốn.

Theo Chứng khoán Rồng Việt, việc duy trì trạng thái này có thể giúp kiểm soát tỷ giá trong ngắn hạn, nhưng đồng thời lại tạo thêm áp lực lên lãi suất huy động. Trong khi đó, kỳ vọng vào dòng vốn ngoại nhờ nâng hạng thị trường hay phát triển trung tâm tài chính quốc tế vẫn cần được đánh giá thận trọng trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài chưa thực sự thuận lợi.

Nhìn tổng thể, hệ thống ngân hàng đang bước vào giai đoạn cân bằng khó: vừa phải duy trì tăng trưởng tín dụng, vừa kiểm soát lãi suất và tỷ giá trong bối cảnh nguồn vốn không còn dồi dào như trước. Đây có thể sẽ là biến số quan trọng chi phối chính sách tiền tệ trong thời gian tới.