Chiến sự Trung Đông đang đẩy tiền tệ châu Á vào vùng nguy hiểm

Cú sốc giá dầu đang tạo áp lực ngày càng lớn lên tiền tệ và trái phiếu tại nhiều nền kinh tế mới nổi châu Á. Trong bối cảnh dòng vốn ngoại rút mạnh và lạm phát gia tăng, nhiều tổ chức tài chính quốc tế bắt đầu tính tới các kịch bản mất giá sâu hơn.

Đồng rupee, rupiah, Peso lao dốc vì cú sốc dầu mỏ.png

Chiến sự tại Trung Đông đang tạo ra cú sốc mới đối với các thị trường mới nổi châu Á khi giá dầu tăng vọt kéo theo áp lực lên tỷ giá, lạm phát và lợi suất trái phiếu. Nhiều tổ chức tài chính quốc tế bắt đầu tính đến các kịch bản từng bị xem là cực đoan, trong đó đồng rupee của Ấn Độ có thể rơi xuống mốc 100 rupee đổi 1 USD và đồng rupiah của Indonesia xuống 18.000 rupiah đổi 1 USD.

Theo Bloomberg, giá dầu thô đã tăng hơn 40% kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, tạo áp lực lớn lên các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng tại châu Á. Ấn Độ, Indonesia và Philippines hiện được xem là ba quốc gia chịu tác động mạnh nhất do vừa nhập khẩu dầu lớn, vừa phụ thuộc nhiều vào dòng vốn ngoại để bù đắp thâm hụt tài khoản vãng lai.

Tại thị trường tiền tệ, đồng rupiah, rupee và peso Philippines đang nằm trong nhóm giảm mạnh nhất của các thị trường mới nổi, với mức mất giá từ 4,5-6,5% kể từ đầu xung đột. Các tổ chức như Aberdeen Investments, MetLife Investment Management hay DBS đều đã nâng dự báo tiêu cực đối với đồng rupee của Ấn Độ.

DBS hiện dự báo tỷ giá USD/rupee có thể dao động trong vùng 95-100 thay vì 90-95 như trước đây. Đáng chú ý, hợp đồng kỳ hạn USD/rupee kỳ hạn một năm đã lần đầu vượt mốc 100 trong phiên 21/5, cho thấy thị trường bắt đầu phản ánh rủi ro mất giá sâu hơn của đồng nội tệ Ấn Độ.

Tại Đông Nam Á, áp lực cũng đang gia tăng nhanh chóng. HSBC dự báo đồng peso Philippines có thể kết thúc năm ở mức 60,8 peso đổi 1 USD, trong khi đồng rupiah Indonesia có thể giảm xuống 17.400 rupiah đổi 1 USD. Một số tổ chức như BNY Mellon thậm chí cho rằng rupiah có thể rơi về vùng 18.000 trong ngắn hạn nếu giá dầu tiếp tục leo thang.

Ông Rajeev De Mello, Giám đốc quản lý danh mục vĩ mô toàn cầu tại Gamma Asset Management, cho rằng giá năng lượng tăng cao đang làm xấu đi cán cân thương mại của các quốc gia nhập khẩu ròng dầu mỏ. Theo ông, chi phí nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu sẽ tiếp tục gây áp lực lên tỷ giá và làm suy yếu niềm tin thị trường.

Không chỉ tiền tệ, thị trường trái phiếu khu vực cũng đang chịu sức ép lớn. Chỉ số Bloomberg theo dõi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của bảy nền kinh tế mới nổi châu Á đã tăng hơn 120 điểm cơ bản kể từ đầu cuộc chiến, lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2023.

Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm trung bình của 7 nền kinh tế châu Á mới nổi.png

Tại Ấn Độ, lợi suất chuẩn được dự báo có thể quay lại vùng đỉnh năm 2022, trong khi tại Philippines, thị trường bắt đầu tính đến khả năng lợi suất trái phiếu lên vùng 8%. Ông Jonathan Ravelas, Giám đốc điều hành eManagement for Business and Marketing Services tại Manila cho rằng lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Philippines thậm chí có thể tăng lên mức hai chữ số nếu xung đột tiếp tục leo thang.

Áp lực lạm phát cũng đang buộc nhiều ngân hàng trung ương phải thay đổi chính sách. Indonesia đã bất ngờ nâng lãi suất mạnh hơn dự báo để bảo vệ đồng rupiah và cam kết tăng cường can thiệp thị trường ngoại hối. Tại Ấn Độ và Philippines, giới đầu tư cũng bắt đầu đặt cược vào khả năng các đợt tăng lãi suất mới trong những tháng tới.

Theo Standard Chartered, thị trường hoán đổi lãi suất tại Ấn Độ hiện phản ánh kỳ vọng lãi suất có thể tăng khoảng 125 điểm cơ bản trong vòng một năm tới. Trong khi đó, thị trường Philippines đang phản ánh khả năng tăng thêm khoảng 70 điểm cơ bản chỉ trong ba tháng do lạm phát tăng mạnh nhất trong ba năm.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto mới đây cũng công bố kế hoạch siết chặt kiểm soát xuất khẩu hàng hóa nhằm hạn chế thất thoát nguồn thu ngoại tệ. Ông Prabowo Subianto cho rằng Indonesia có thể đang mất tới 150 tỷ USD mỗi năm do tình trạng khai báo giá trị xuất khẩu thấp hơn thực tế.

Dù vậy, một số tổ chức như Nomura cho rằng châu Á hiện có khả năng chống chịu tốt hơn đáng kể so với giai đoạn khủng hoảng tài chính năm 1997 nhờ dự trữ ngoại hối lớn hơn và nợ ngắn hạn bằng USD thấp hơn. Tuy nhiên, áp lực rút vốn vẫn đang gia tăng khi hơn 500 triệu USD đã rời khỏi thị trường trái phiếu Indonesia và khoảng 1,2 tỷ USD bị rút khỏi thị trường Ấn Độ kể từ khi chiến sự bùng phát.

Trong bối cảnh giá dầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và xung đột Trung Đông tiếp tục kéo dài, nhiều nhà đầu tư lo ngại tiền tệ và trái phiếu tại các thị trường mới nổi châu Á có thể còn đối mặt với một giai đoạn biến động mạnh hơn trong nửa cuối năm nay.