CEO Base.vn Phạm Kim Hùng: AI đang buộc chúng tôi phải kiến trúc lại phần mềm từ đầu
Founder kiêm CEO Base.vn Phạm Kim Hùng cho rằng AI không chỉ thay đổi phần mềm, mà đang đặt lại cách doanh nghiệp tổ chức và vận hành công việc.
“Tôi thực sự cảm thấy rất vui và xúc động sau rất nhiều năm. Một lần nữa, tôi lại đứng ở đây để kể về câu chuyện tương lai của Base, về những ước mơ, những trăn trở, những câu chuyện về những doanh nghiệp mà chúng tôi đã cùng đồng hành”, ông Phạm Kim Hùng mở đầu phần chia sẻ trong sự kiện chiều 17/9.
Một ngày trước đó, ông vừa kết thúc sự kiện giới thiệu sản phẩm Base phiên bản quốc tế tại Malaysia. Khi được hỏi điều gì truyền cảm hứng để tiếp tục làm công nghệ, ông trả lời: “My customers are superheroes”.
Theo ông Hùng, trong 10 năm đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam, ông gặp nhiều người dành phần lớn thời gian để lo cho công việc, đời sống và công ăn việc làm của hàng nghìn lao động.
“Bản thân tôi cũng là một người như vậy. Tôi rất hiểu những khó khăn và thử thách trong hành trình mà chúng ta phải dẫn dắt công ty của mình”, ông nói.
Base hiện cho biết đã đưa công nghệ đến hơn 12.000 doanh nghiệp tại Việt Nam và một số quốc gia khác. Mỗi doanh nghiệp mang đến những bài toán khác nhau, từ tuyển dụng, giao tiếp, quản lý công việc đến bán hàng. Quá trình đó cũng giúp Base phát triển hàng loạt ứng dụng phục vụ các nghiệp vụ khác nhau.
Nhưng AI xuất hiện khiến chính doanh nghiệp công nghệ này phải đặt lại câu hỏi về những gì đã xây dựng.
“Liệu sản phẩm của Base có đủ tốt hay không? Liệu tất cả những thứ mà chúng ta đã và đang cùng nhau nỗ lực xây dựng có còn phù hợp với thời kỳ AI hay không?”, ông Hùng đặt vấn đề.
Khi phần mềm không còn chỉ dành cho con người
Theo ông Hùng, phần lớn phần mềm hiện nay được thiết kế xoay quanh người sử dụng. Giao diện, nút bấm, thanh tìm kiếm hay cách hiển thị dữ liệu đều nhằm giúp con người tiếp cận và thao tác với hệ thống.
Trong khi đó, AI không nhất thiết cần một giao diện được thiết kế theo cách này. Điều quan trọng hơn là dữ liệu được cấu trúc như thế nào, hệ thống xử lý ra sao và AI có thể tạo ra kết quả gì.
Vì vậy, theo ông, bài toán không chỉ là bổ sung AI vào các phần mềm hiện có, mà cần xem xét lại cách phần mềm được cấu trúc.
“Không phải chỉ làm thêm những tính năng mới, mà chúng tôi phải kiến trúc lại phần mềm theo cách mà chúng ta đang sử dụng”, ông nói.
Một khái niệm được ông Hùng nhắc tới là Service-Oriented Architecture (SOA), hay kiến trúc hướng dịch vụ.
Ông Phạm Kim Hùng tại sự kiện củaBase.vn chiều 17/9. Ảnh: PV
Ông dẫn lại câu chuyện của Amazon hơn 20 năm trước. Khi hệ thống công nghệ ngày càng lớn, các bộ phận như đơn hàng, thanh toán và những hệ thống liên quan được kết nối chặt chẽ. Mỗi thay đổi ở một bộ phận có thể kéo theo thay đổi ở nhiều bộ phận khác.
Kiến trúc theo hướng service nhằm tách các nghiệp vụ thành những đơn vị có chức năng rõ ràng, trong khi cách vận hành bên trong mỗi đơn vị có thể thay đổi mà không nhất thiết ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.
Đặt trong doanh nghiệp, thay vì xem phần mềm là tập hợp các ứng dụng riêng biệt, cách tiếp cận này coi từng nghiệp vụ như một service. Khi đó, điều quan trọng không còn là nghiệp vụ nằm trong ứng dụng nào, mà là nhiệm vụ đó làm gì, đầu vào và đầu ra là gì, ai chịu trách nhiệm và kết quả cần đạt được.
Khi AI cũng có thể nhận việc
Từ cách tiếp cận này, Base định nghĩa lại khái niệm “công việc”.
Ông Hùng lấy ví dụ một yêu cầu cần phê duyệt. Trước đây, người có trách nhiệm có thể nhận một thông báo trong ứng dụng rồi vào đó xử lý. Trong kiến trúc mới, việc xem xét, đánh giá và phê duyệt được coi là một công việc độc lập.
Theo ông, công việc có thể được nhìn như sự kết hợp giữa hành động, cá nhân, service và nghiệp vụ cần xử lý.
Những công việc phát sinh từ các nghiệp vụ khác nhau có thể được tập hợp về một hệ thống chung. Công việc có thể được phân cấp, giao theo cá nhân hoặc vị trí trong tổ chức và gắn với những kế hoạch lớn hơn.
Điểm đáng chú ý là cách định nghĩa này không chỉ áp dụng cho con người.
“Có nghĩa là khi chúng ta có thể giao việc cho con người thì chúng ta có thể giao được việc cho agent”, ông Hùng nói.
Theo cách ông mô tả, AI agent có thể trở thành một “người lao động ảo” trong quy trình vận hành. Khi agent được giao một nhiệm vụ, doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu về kết quả tương tự một công việc do con người thực hiện.
Điều này dẫn tới một thay đổi khác: thay vì chỉ theo dõi xem công việc đã được thực hiện hay chưa, doanh nghiệp có thể quan tâm đến khối lượng, thời gian, chất lượng và kết quả đầu ra.
“Chúng ta sẽ không nói về tính năng nữa mà sẽ nói về input và output. Chúng ta sẽ nói về đầu ra”, ông Hùng nói.
Từ kết nối ứng dụng đến kết nối nghiệp vụ
Một vấn đề khác được ông Hùng đề cập là kết nối dữ liệu giữa các phần mềm.
Khi mỗi nghiệp vụ nằm trong một ứng dụng riêng, việc đưa dữ liệu từ ứng dụng này sang ứng dụng khác thường cần những kết nối riêng. Khi số lượng ứng dụng tăng, hệ thống kết nối cũng trở nên phức tạp.
Kiến trúc mà Base giới thiệu chuyển cách tiếp cận từ app-to-app sang service-to-service.
Các service sử dụng những chuẩn dữ liệu chung, cho phép dữ liệu giữa các nghiệp vụ được kết nối ở tầng hệ thống thay vì phụ thuộc vào từng cặp ứng dụng.
Theo ông Hùng, cách tiếp cận này cũng giúp mở rộng kết nối ra bên ngoài doanh nghiệp, chẳng hạn cho phép nhà cung cấp tham gia một phần workflow hoặc thực hiện một request từ bên ngoài.
Base cũng hướng tới khả năng kết nối service giữa các doanh nghiệp cùng sử dụng nền tảng.
Với cách tiếp cận này, theo ông Hùng, doanh nghiệp không chỉ quản lý việc ai đang làm gì, mà có thể theo dõi cả khối lượng, chất lượng và kết quả công việc.
“Chúng ta không chỉ có vận hành, mà chúng ta có cả đầu ra”, ông nói.
Đây cũng là yếu tố được ông Hùng đặt trong bối cảnh AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động doanh nghiệp. Khi con người và AI cùng thực hiện công việc, hệ thống cần có cách thống nhất để xác định nhiệm vụ, trách nhiệm, đầu vào, đầu ra và kết quả.
Vì vậy, thay vì nói về từng phần mềm hay tính năng, ông cho rằng doanh nghiệp có thể chuyển sang nói về dịch vụ, nghiệp vụ, input, output và kết quả.
“Service Architecture chính là kiến trúc phần mềm thế hệ mới để giúp chúng ta có thể chuẩn hóa một môi trường vận hành chung cho doanh nghiệp. Ở đó, con người và AI có thể cùng nhau vận hành hiệu quả hơn”, ông Hùng kết luận.
Thảo Vân
