BOJ tăng lãi suất lên 1%, vì sao đồng yen vẫn yếu?

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 16/6 đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 1%, đưa lãi suất chính sách lên mức cao nhất kể từ năm 1995. Tuy nhiên, phản ứng của thị trường cho thấy quyết định này chưa đủ để thay đổi kỳ vọng về triển vọng của đồng yen.

Sau thông báo của BOJ, đồng yen có thời điểm tăng lên 160,05 yen/USD trước khi thu hẹp đà tăng và giao dịch quanh mức 160,29 yen/USD. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tăng thêm 5 điểm cơ bản lên 2,625%, còn chỉ số Nikkei 225 tiếp tục lập đỉnh lịch sử mới quanh 70.000 điểm.

Việc BOJ nâng lãi suất lần này nằm trong dự báo của thị trường. Điều khiến giới đầu tư quan tâm hơn là những tín hiệu về lộ trình chính sách trong tương lai. Theo nhiều chuyên gia, vấn đề của đồng yen hiện nay không còn nằm ở việc BOJ có tăng lãi suất hay không, mà là ngân hàng trung ương này sẽ tăng nhanh đến đâu.

Ông Alex Loo, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực châu Á của TD Securities, cho rằng để đồng yen thực sự đảo chiều, BOJ cần phát đi tín hiệu rõ ràng hơn về việc đẩy nhanh tốc độ thắt chặt hoặc nâng mức lãi suất cuối chu kỳ lên trên 1,5%.

Nhận định này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn trên thị trường. Dù BOJ đã bắt đầu quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ từ cuối năm 2024, tốc độ điều chỉnh vẫn bị đánh giá là khá chậm so với áp lực lạm phát và mức độ mất giá của đồng nội tệ.

Một yếu tố khác khiến đồng yen chưa nhận được nhiều hỗ trợ là quyết định duy trì quy mô mua trái phiếu khoảng 2.000 tỷ yen mỗi tháng từ tháng 4/2027. Động thái này cho thấy BOJ vẫn khá thận trọng với quá trình thu hẹp bảng cân đối kế toán.

Theo ông Tai Hui, Giám đốc chiến lược thị trường khu vực châu Á - Thái Bình Dương của JPMorgan Asset Management, quyết định trên cho thấy BOJ sẵn sàng chấp nhận tiến trình bình thường hóa bảng cân đối diễn ra chậm hơn để ưu tiên mục tiêu nâng lãi suất. Điều này đồng nghĩa BOJ vẫn chưa muốn phát đi thông điệp quá cứng rắn với thị trường.

Sự vắng mặt của Thống đốc Kazuo Ueda tại cuộc họp lần này càng khiến nhà đầu tư thận trọng hơn. Buổi họp báo sau cuộc họp được điều hành bởi Phó Thống đốc Shinichi Uchida, trong khi thị trường vẫn chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn về bước đi tiếp theo của BOJ. Theo TD Securities, khi thiếu người đứng đầu ngân hàng trung ương, khả năng BOJ sẽ khó phát đi một thông điệp đủ cứng rắn về chính sách tiền tệ để thay đổi kỳ vọng của thị trường.

Trong nhiều tháng qua, khoảng cách lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn là nguyên nhân chính gây áp lực lên đồng yen. Ngay cả khi BOJ nâng lãi suất lên 1%, mức chênh lệch này vẫn đủ lớn để duy trì sức hấp dẫn của đồng USD đối với dòng vốn quốc tế.

Bên cạnh đó, những biến động địa chính trị liên quan đến xung đột Mỹ - Iran cũng khiến triển vọng chính sách tiền tệ trở nên khó dự báo hơn. Giá dầu tăng mạnh trong những tháng gần đây từng làm gia tăng áp lực lạm phát đối với Nhật Bản, buộc BOJ phải cân nhắc kỹ hơn về tốc độ điều chỉnh lãi suất.

Tuy nhiên, sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại eo biển Hormuz, một phần áp lực từ giá năng lượng đã hạ nhiệt. Điều này có thể giúp BOJ có thêm dư địa để tập trung vào các yếu tố nội tại của nền kinh tế trong những tháng tới.

Giới chức BOJ được cho là vẫn để ngỏ khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất vào cuối năm nay. Dù vậy, thị trường hiện chưa thực sự tin rằng các bước đi đó sẽ đủ mạnh để đảo ngược xu hướng suy yếu kéo dài của đồng yen.

Sau quyết định ngày 16/6, câu hỏi lớn nhất đối với thị trường không còn là BOJ có tăng lãi suất hay không. Điều nhà đầu tư muốn biết là liệu ngân hàng trung ương Nhật Bản có sẵn sàng hành động nhanh và quyết liệt hơn để bảo vệ đồng nội tệ hay không.