Bộ Tài chính muốn bổ sung cơ chế bảo lãnh thanh toán trái phiếu

Trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được lấy ý kiến, một trong những nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trên thị trường chứng khoán.

Theo đề xuất, sandbox sẽ là môi trường thử nghiệm có giới hạn về phạm vi, đối tượng, không gian và thời gian thực hiện. Các tổ chức tham gia phải đáp ứng điều kiện xét duyệt và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý. Chính phủ sẽ ban hành các quy định chi tiết để vận hành cơ chế này.

Về bản chất, đây là công cụ cho phép cơ quan quản lý thử nghiệm những sáng kiến tài chính mới trước khi áp dụng trên diện rộng. Trong bối cảnh công nghệ số, fintech và các mô hình tài chính mới phát triển nhanh, sandbox được xem là cách tiếp cận giúp khuyến khích đổi mới nhưng vẫn hạn chế rủi ro đối với hệ thống.

Điểm đáng chú ý là Bộ Tài chính không chỉ đề xuất cơ chế cho đổi mới sáng tạo mà còn đồng thời bổ sung các công cụ tăng cường an toàn cho thị trường vốn.

Dự thảo lần này lần đầu tiên đưa khái niệm "bảo lãnh thanh toán trái phiếu" vào Luật Chứng khoán, đồng thời xây dựng khung pháp lý cho các tổ chức thực hiện hoạt động này. Theo đề xuất, các tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu sẽ phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép, điều chỉnh hoặc thu hồi giấy phép hoạt động.

Theo Bộ Tài chính, việc hình thành các tổ chức bảo lãnh thanh toán có thể giúp tăng niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ hoạt động huy động vốn cho các doanh nghiệp và các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Nếu sandbox phản ánh nỗ lực thúc đẩy đổi mới, thì cơ chế bảo lãnh thanh toán trái phiếu lại cho thấy định hướng nâng cao chất lượng và mức độ an toàn của thị trường vốn. Hai nội dung này xuất hiện cùng lúc trong dự thảo cho thấy mục tiêu của cơ quan quản lý không chỉ là mở rộng quy mô thị trường mà còn hướng tới một cấu trúc phát triển bền vững hơn.

Ngoài hai nội dung trên, dự thảo cũng đề xuất sửa đổi quy định liên quan đến quỹ ETF theo hướng mở rộng danh mục tài sản được tiếp nhận và hoán đổi. Đồng thời, tiêu chuẩn đối với người đại diện theo pháp luật của tổ chức kinh doanh chứng khoán cũng được nâng lên theo hướng tương đồng với yêu cầu áp dụng đối với tổng giám đốc.

Nếu được thông qua, các sửa đổi này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, trong khi cơ chế sandbox sẽ được triển khai từ năm 2028 theo quy định chi tiết của Chính phủ. Nhìn tổng thể, dự thảo cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang được chuẩn bị cho giai đoạn phát triển sâu hơn, nơi trọng tâm không chỉ là gia tăng quy mô vốn hóa hay số lượng nhà đầu tư, mà còn là khả năng hấp thụ các mô hình tài chính mới và nâng cao chất lượng của hệ thống thị trường vốn.