Bộ Tài chính mở đường cho “chứng khoán số” bằng khung pháp lý mới

Bộ Tài chính đang xây dựng Thông tư mới về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán nhằm thay thế bộ quy định ban hành từ năm 2017. Động thái này cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn số hóa sâu hơn, nơi cạnh tranh không còn chỉ nằm ở môi giới hay phí giao dịch mà chuyển sang công nghệ, dữ liệu và hệ sinh thái số.

Điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là lần đầu tiên API được đưa vào khung pháp lý chứng khoán. Đây được xem là nền tảng để các công ty chứng khoán phát triển giao dịch tự động, robo-advisory, tích hợp fintech và kết nối dữ liệu với bên thứ ba. Nói cách khác, thị trường đang dịch chuyển từ mô hình môi giới truyền thống sang mô hình nền tảng tài chính số.

Song song với đó, Bộ Tài chính cũng muốn chuẩn hóa sâu hơn các hoạt động eKYC, hợp đồng điện tử và xác thực giao dịch trực tuyến. Khi khung pháp lý cho mở tài khoản số và giao dịch từ xa được hoàn thiện, tốc độ onboarding khách hàng và cạnh tranh công nghệ giữa các công ty chứng khoán có thể tăng mạnh trong thời gian tới.

Một điểm rất đáng chú ý khác là việc bổ sung các quy định liên quan tới nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm mở, sử dụng và đóng tài khoản giao dịch. Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình chuẩn hóa thị trường theo thông lệ quốc tế và hỗ trợ mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cùng với mở rộng số hóa, cơ quan quản lý cũng bắt đầu đặt trọng tâm lớn hơn vào an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu. Dự thảo bổ sung nhiều quy định về hạ tầng công nghệ, lưu trữ dữ liệu và an toàn hệ thống trong bối cảnh giao dịch trực tuyến, API và kết nối số ngày càng mở rộng.

Điều này cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước từ giai đoạn tăng trưởng công nghệ sang giai đoạn siết chuẩn quản trị rủi ro. Khi dữ liệu tài chính và giao dịch ngày càng số hóa, nguy cơ tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu hay lỗi hệ thống cũng trở thành vấn đề lớn hơn với toàn thị trường.

Một thay đổi khác là Bộ Tài chính đề xuất bỏ thủ tục đăng ký cung cấp dịch vụ giao dịch chứng khoán trực tuyến do nhiều nội dung đã được quy định tại Nghị định 155. Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp giảm thủ tục hành chính, tăng tốc triển khai sản phẩm và tạo dư địa cạnh tranh lớn hơn cho các công ty chứng khoán có nền tảng công nghệ mạnh.

Theo giới chuyên môn, việc sửa khung pháp lý lần này không đơn thuần là cập nhật quy định kỹ thuật mà là bước chuẩn bị cho giai đoạn “fintech hóa” thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi API, dữ liệu và giao dịch số trở thành trung tâm của hệ sinh thái đầu tư, cuộc đua mới của ngành chứng khoán sẽ là cuộc đua về công nghệ và trải nghiệm người dùng.