Bộ Công Thương cảnh báo 9 nhóm sản phẩm thép có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa cập nhật danh sách các mặt hàng có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chủ động theo dõi và ứng phó. Trong số các nhóm hàng được theo dõi, thép nổi lên là lĩnh vực chịu áp lực lớn nhất khi có tới 9 dòng sản phẩm nằm trong diện cảnh báo tại EU, Hoa Kỳ, Canada, Australia và Ấn Độ.

Theo Bộ Công Thương, đây đều là những thị trường nhiều năm qua thường xuyên sử dụng các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và chống lẩn tránh thuế để bảo vệ ngành sản xuất trong nước. Trong bối cảnh nhiều nguồn cung từ các quốc gia khác đã bị áp thuế, việc thị phần của thép Việt Nam gia tăng có thể khiến hàng hóa trở thành đối tượng được cơ quan nhập khẩu theo dõi chặt chẽ hơn.

Danh sách cảnh báo trải rộng từ thép dẹt cán nguội, thép không gỉ cán nguội, thép không gỉ cán nóng dòng 304, thép hình cán nóng, thép kết cấu rỗng, cáp thép dự ứng lực, ống thép hàn carbon đến các sản phẩm cơ khí như bu lông và đinh vít bằng thép. Điểm chung của các mặt hàng này là nhiều nước đã áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm cùng loại từ Trung Quốc và các quốc gia xuất khẩu lớn khác.

Một số sản phẩm của Việt Nam hiện đã giữ thị phần đáng kể tại các thị trường nhập khẩu. Tại EU, thép dẹt cán nguội chiếm 9,5% lượng nhập khẩu cùng loại, đứng thứ năm về thị phần dù kim ngạch ba tháng đầu năm 2026 giảm 36% còn 28,9 triệu USD. Trong khi đó, thép không gỉ cán nguội chiếm 9,4% kim ngạch nhập khẩu của EU, đạt 31,6 triệu USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ. Bu lông và đinh vít bằng thép cũng đạt 47,7 triệu USD, tăng 5,8%, tương đương 7,4% kim ngạch nhập khẩu của EU.

Áp lực lớn hơn đến từ những mặt hàng ghi nhận tốc độ tăng trưởng xuất khẩu rất cao. Thép không gỉ cán nóng dòng 304 xuất khẩu sang Ấn Độ đạt 139,3 triệu USD trong ba tháng đầu năm, tăng 95,6% so với cùng kỳ và chiếm 39,2% tổng kim ngạch nhập khẩu của nước này, đưa Việt Nam trở thành nhà cung cấp lớn nhất. Theo Bộ Công Thương, tốc độ tăng nhanh khiến mặt hàng này tiềm ẩn nguy cơ bị Ấn Độ khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại thị trường Bắc Mỹ. Xuất khẩu ống thép hàn carbon sang Canada tăng 190,7%, đưa Việt Nam trở thành nhà cung cấp lớn thứ hai với thị phần gần 15%. Tại Hoa Kỳ, cáp thép dự ứng lực của Việt Nam chiếm 34,6% tổng kim ngạch nhập khẩu, trong khi Mỹ đã áp dụng thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với sản phẩm cùng loại từ 22 thị trường, gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này khiến các mặt hàng của Việt Nam đối mặt nguy cơ bị xem xét nếu kim ngạch tiếp tục tăng nhanh hoặc xuất hiện dấu hiệu lẩn tránh thuế.

Theo Bộ Công Thương, việc một sản phẩm được đưa vào danh sách cảnh báo không đồng nghĩa chắc chắn sẽ bị điều tra. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều nền kinh tế tăng cường sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại đối với thép, doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, bảo đảm khả năng truy xuất xuất xứ, lưu giữ đầy đủ hồ sơ sản xuất và theo dõi sát chính sách tại các thị trường xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro.