Mỹ áp thuế gần 122% với thép Hòa Phát, thị trường phản ứng ra sao?

Bộ Thương mại Mỹ (DOC) mới đây đã công bố kết luận sơ bộ trong cuộc điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép cốt bê tông nhập khẩu từ Việt Nam. Theo đó, Tập đoàn Hòa Phát (mã: HPG) được xác định là doanh nghiệp bị đơn bắt buộc và phải chịu mức thuế chống bán phá giá tạm thời lên tới 121,97%.

Trong thông báo của DOC, ngoài Việt Nam còn có Bulgaria và Ai Cập cũng nằm trong diện điều tra. Cơ quan này cho biết khối lượng thép cốt bê tông nhập khẩu từ các quốc gia trên vào Mỹ đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Đến năm 2024, tổng giá trị nhập khẩu thép bê tông vào Mỹ từ Bulgaria đạt khoảng 66 triệu USD, từ Ai Cập khoảng 114 triệu USD và từ Việt Nam gần 30 triệu USD.

Với vị thế là nhà sản xuất thép lớn nhất Việt Nam, Hòa Phát được DOC lựa chọn làm doanh nghiệp đại diện để xem xét chi tiết cấu trúc giá và hoạt động xuất khẩu của ngành thép Việt Nam. Mức thuế sơ bộ gần 122% được xem là khá cao trong các vụ điều tra phòng vệ thương mại.

Tuy vậy, nhiều đánh giá cho rằng tác động thực tế đối với Hòa Phát có thể không quá lớn. Trong báo cáo tài chính, doanh nghiệp không tách riêng doanh thu từ thị trường Mỹ mà gộp chung vào khu vực châu Mỹ. Dù vậy, số liệu vẫn cho thấy vai trò khá nhỏ của khu vực này trong cơ cấu doanh thu chung.

Theo công bố của doanh nghiệp, doanh thu từ thị trường châu Mỹ năm 2023 đạt khoảng 1.872 tỷ đồng. Sang năm 2024, con số này tăng lên 4.377 tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 134%. Trong 6 tháng đầu năm 2025, doanh thu từ khu vực này tiếp tục đạt 2.782 tỷ đồng, tăng khoảng 11,5% so với cùng kỳ.

Mặc dù giá trị tuyệt đối tăng lên, tỷ trọng doanh thu từ châu Mỹ vẫn chỉ chiếm khoảng 3% tổng doanh thu của Hòa Phát. Thị trường trong nước vẫn đóng vai trò chủ đạo với khoảng 70% doanh thu, trong khi các thị trường châu Á khác cũng chiếm tỷ trọng lớn hơn.

Hiện Hòa Phát xuất khẩu sang Mỹ nhiều sản phẩm thép như thép ống, thép xây dựng và thép cuộn cán nóng. Tuy nhiên, thép cốt bê tông - sản phẩm đang bị áp mức thuế chống bán phá giá cao - chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này.

Theo ước tính của một số tổ chức phân tích, mỗi năm Hòa Phát xuất khẩu khoảng 100.000 tấn thép thuộc diện chịu thuế sang Mỹ. Con số này tương đương dưới 1% tổng sản lượng tiêu thụ của doanh nghiệp, cho thấy mức độ phụ thuộc vào thị trường này khá thấp.

Theo quy trình điều tra của DOC, kết luận sơ bộ chỉ là bước đầu của quá trình xem xét vụ việc. Cơ quan này dự kiến sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng vào ngày 28/07/2026 sau khi tiếp nhận các ý kiến phản biện từ doanh nghiệp và các bên liên quan.

Trên thực tế, Hòa Phát từng tham gia nhiều vụ điều tra phòng vệ thương mại tại Mỹ với kết quả tương đối tích cực. Một số sản phẩm như ống thép hộp trước đây được xác định không lẩn tránh thuế và tiếp tục duy trì mức thuế 0%, trong khi sản phẩm ống thép carbon cũng không bị áp thuế sau các cuộc điều tra trước đó.

Đối với thép cuộn cán nóng (HRC) - một trong những sản phẩm chiến lược của tập đoàn - các thị trường xuất khẩu chủ yếu hiện vẫn là châu Âu và khu vực ASEAN. Cho đến nay, phía Mỹ chưa có động thái điều tra mới đối với mặt hàng này, giúp giảm bớt áp lực đối với hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp trong thời gian tới.