Anh nới trừng phạt dầu Nga để hạ nhiệt khủng hoảng năng lượng

Ngày 20/5, Chính phủ Vương quốc Anh công bố giấy phép thương mại cho phép nhập khẩu dầu Nga đã được tinh chế thành nhiên liệu máy bay và dầu diesel tại các nước thứ ba. Giấy phép có hiệu lực vô thời hạn nhưng sẽ được rà soát định kỳ, trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu leo thang mạnh vì chiến sự Trung Đông.

Điểm đáng chú ý là quyết định này diễn ra chỉ vài tháng sau khi London tuyên bố cấm nhập khẩu các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu thô Nga nhằm cắt nguồn thu của Moscow. Điều đó cho thấy ưu tiên chính sách đang dần dịch chuyển từ trừng phạt sang ổn định nguồn cung năng lượng và bảo vệ tăng trưởng kinh tế.

Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định đây chỉ là biện pháp “ngắn hạn và có mục tiêu” nhằm bảo vệ người tiêu dùng Anh trước cú sốc năng lượng từ xung đột Iran. Tuy nhiên, việc London phải nới lỏng một phần cơ chế trừng phạt phản ánh thực tế thị trường dầu mỏ đang bước vào trạng thái căng thẳng hơn nhiều so với giai đoạn trước.

Nguyên nhân lớn nhất đến từ eo biển Hormuz. Sau các cuộc không kích Mỹ - Israel hồi tháng 2, Iran trên thực tế đã phong tỏa tuyến vận tải dầu khí quan trọng nhất thế giới. Dù lưu lượng tàu đã cải thiện phần nào sau các tín hiệu ngừng bắn, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chịu áp lực lớn về nguồn cung.

Giá dầu Brent hiện vẫn neo gần 110 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với trước khi xung đột Trung Đông bùng phát. Đây là mức giá đủ để tạo áp lực lạm phát mới lên các nền kinh tế phương Tây, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất vẫn đang ở vùng cao.

Không chỉ Anh, Mỹ cũng đã hai lần gia hạn miễn trừ trừng phạt đối với các lô dầu Nga vận chuyển bằng đường biển. Điều này cho thấy Washington và London đang bắt đầu đặt yếu tố an ninh năng lượng lên ngang hàng với mục tiêu siết nguồn thu dầu mỏ của Nga.

Tuy nhiên, động thái của Anh lập tức gây tranh cãi trong nội bộ phương Tây. Liên minh châu Âu cho rằng đây chưa phải thời điểm để nới áp lực lên Moscow. Cao ủy Kinh tế EU Valdis Dombrovskis cảnh báo phương Tây cần duy trì mặt trận trừng phạt thống nhất với Nga.

Dù vậy, giới quan sát cho rằng thực tế thị trường dầu mỏ có thể khiến nhiều nước phương Tây buộc phải linh hoạt hơn trong thời gian tới. Khi giá năng lượng tăng quá mạnh, chi phí kinh tế và áp lực lạm phát nội địa có thể nhanh chóng trở thành ưu tiên chính trị lớn hơn.

Câu chuyện của Anh cho thấy một thay đổi quan trọng đang diễn ra trên thị trường năng lượng toàn cầu. Sau hơn ba năm siết trừng phạt Nga, phương Tây bắt đầu bước vào giai đoạn phải cân bằng giữa mục tiêu địa chính trị và sức chịu đựng của nền kinh tế trong nước.