Mỹ bất ngờ nới lỏng trừng phạt dầu Iran trong 60 ngày, giá dầu giảm hơn 3%

Ngày 22/6, Bộ Tài chính Mỹ ban hành giấy phép miễn trừ tạm thời cho phép một số hoạt động liên quan đến dầu thô và sản phẩm hóa dầu của Iran. Theo đó, việc sản xuất, vận chuyển, mua bán và nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Iran được phép thực hiện trong phạm vi quy định của giấy phép kéo dài tới ngày 21/8.

Đây là thay đổi đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh các lệnh trừng phạt năng lượng từng là công cụ gây sức ép quan trọng của Washington đối với Tehran. Việc nới lỏng một phần các hạn chế cho thấy Mỹ đang để ngỏ khả năng sử dụng các biện pháp kinh tế như một phần của quá trình đàm phán thay vì tiếp tục gia tăng áp lực như giai đoạn trước.

Theo Kênh truyền hình Al Jazeera, cơ chế miễn trừ nằm trong khuôn khổ biên bản ghi nhớ được Mỹ và Iran ký ngày 17/6. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết các cuộc thảo luận gần đây diễn ra hiệu quả và nhiều nội dung trong thỏa thuận bước đầu đã được triển khai trên thực tế.

Giấy phép miễn trừ áp dụng với dầu thô, các sản phẩm hóa dầu và nhiên liệu có nguồn gốc từ Iran. Tuy nhiên, Washington vẫn duy trì các hạn chế đối với các giao dịch liên quan đến Triều Tiên, Cuba hoặc các khu vực tại Ukraine do Nga kiểm soát, cho thấy đây chưa phải là sự dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp trừng phạt.

Ở chiều ngược lại, phía Iran vẫn giữ thái độ thận trọng. Truyền thông nước này cho biết phần lớn phái đoàn đàm phán đã rời Thụy Sĩ sau vòng làm việc mới nhất, song các cuộc thảo luận kỹ thuật liên quan đến chương trình hạt nhân và những vấn đề còn tồn đọng vẫn đang được tiếp tục.

Tác động rõ ràng nhất xuất hiện trên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent giảm hơn 3,5%, xuống quanh 77,7 USD/thùng khi nhà đầu tư bắt đầu tính đến khả năng nguồn cung từ Iran sẽ quay trở lại thị trường trong những tháng tới. Đây là phản ứng trái ngược với giai đoạn trước đó khi giá dầu liên tục tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông và nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết hai bên đã đạt được những bước tiến đáng kể trong quá trình thương lượng. Theo ông, nền tảng cho một thỏa thuận cuối cùng đã được hình thành, dù vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết trước khi các bên có thể đi đến một thỏa thuận toàn diện.

Điều đáng chú ý là tín hiệu hạ nhiệt giữa Mỹ và Iran xuất hiện đúng thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu đang đặc biệt nhạy cảm với rủi ro địa chính trị. Trong nhiều tháng qua, chỉ riêng nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã đủ để tạo ra những đợt biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ.

Nếu các cuộc đàm phán tiếp tục đạt tiến triển và cơ chế miễn trừ được kéo dài sau thời hạn 60 ngày, nguồn cung từ Iran có thể quay trở lại thị trường với quy mô lớn hơn. Khi đó, áp lực thiếu hụt nguồn cung toàn cầu sẽ giảm bớt, qua đó tạo thêm dư địa để giá dầu ổn định hơn trong nửa cuối năm.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đi ban đầu. Khả năng hình thành một thỏa thuận lâu dài vẫn phụ thuộc vào tiến triển của các cuộc đàm phán hạt nhân, các cam kết an ninh khu vực và mức độ sẵn sàng nhượng bộ của cả Washington lẫn Tehran trong thời gian tới.