ADB hạ dự báo tăng trưởng châu Á 0,4 điểm %, cảnh báo lạm phát tăng

Xung đột Trung Đông đang tạo ra những cú sốc mang tính hệ thống đối với kinh tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương, buộc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) phải điều chỉnh lại các kịch bản vĩ mô. Trong báo cáo cập nhật mới nhất, ADB hạ dự báo tăng trưởng và đồng thời nâng dự báo lạm phát, phản ánh áp lực từ giá năng lượng và điều kiện tài chính thắt chặt. Đây không còn là biến động ngắn hạn, mà là sự dịch chuyển rủi ro mang tính cấu trúc.

Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), tăng trưởng khu vực năm 2026 và 2027 lần lượt đạt 4,7% và 4,8%, thấp hơn đáng kể so với mức 5,1% dự báo trước đó. Ngược lại, lạm phát được điều chỉnh tăng lên 5,2% trong năm 2026, từ mức 3% của năm trước, trước khi giảm về 4,1% vào năm 2027. Sự đảo chiều này cho thấy nền kinh tế đang phải đánh đổi giữa tăng trưởng và ổn định giá cả.

Ông Masato Kanda, Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), nhận định các mạng lưới thương mại và năng lượng toàn cầu đang chịu những gián đoạn kéo dài. Những cú sốc này không chỉ làm gia tăng chi phí đầu vào, mà còn lan sang các điều kiện tài chính thông qua lãi suất và dòng vốn. Khi các yếu tố rủi ro cùng lúc xuất hiện, khả năng chống chịu của khu vực bị thử thách rõ rệt.

Yếu tố trung tâm của kịch bản điều chỉnh là giá dầu. ADB dự báo dầu thô có thể đạt trung bình 96 USD/thùng trong năm 2026, cao hơn nhiều so với mức khoảng 69 USD/thùng trước khi xung đột bùng phát. Giá năng lượng tăng không chỉ đẩy chi phí sản xuất, mà còn làm xói mòn thu nhập thực của hộ gia đình. Tác động này đặc biệt rõ tại các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu.

ADB cũng đưa ra kịch bản xấu hơn nếu xung đột leo thang. Trong trường hợp giá dầu tiếp tục tăng mạnh, tăng trưởng khu vực có thể giảm xuống 4,2% trong năm 2026 và 4% năm 2027, trong khi lạm phát có thể vọt lên 7,4%. Những nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch, kiều hối và năng lượng nhập khẩu sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Đây là nhóm dễ tổn thương trước các cú sốc bên ngoài.

Trước bối cảnh đó, ADB khuyến nghị các chính phủ hạn chế can thiệp hành chính vào giá năng lượng trên diện rộng. Thay vào đó, nên để giá phản ánh tín hiệu thị trường, kết hợp với hỗ trợ có mục tiêu cho nhóm dễ bị tổn thương. Cách tiếp cận này giúp giảm áp lực ngân sách và tránh làm méo mó động lực kinh tế. Đồng thời, nó tạo điều kiện thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng tái tạo.

Về chính sách tiền tệ, ADB cho rằng các ngân hàng trung ương cần duy trì vai trò “mỏ neo” ổn định. Việc cung cấp thanh khoản có mục tiêu và kiểm soát kỳ vọng lạm phát được xem là ưu tiên, trong khi cần tránh thắt chặt quá mức. Nếu chính sách phản ứng quá mạnh, rủi ro suy giảm tăng trưởng có thể gia tăng. Cân bằng giữa ổn định và hỗ trợ tăng trưởng trở thành bài toán trung tâm.

Ở góc độ dài hạn, việc quản lý nhu cầu năng lượng và thay đổi hành vi tiêu dùng được xem là một phần của giải pháp. Các biện pháp tiết kiệm năng lượng, điều chỉnh mô hình làm việc và khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng có thể giúp giảm áp lực tiêu thụ. Đây không chỉ là giải pháp tình thế, mà còn là bước đi hướng tới mô hình tăng trưởng bền vững hơn.