Ông Trump rút kế hoạch thu phí qua eo biển Hormuz sau một ngày công bố

Chỉ một ngày sau khi tuyên bố sẽ thu khoản "phí bảo vệ" tương đương 20% giá trị hàng hóa đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đảo ngược quyết định. Động thái này giúp thị trường dầu mỏ hạ nhiệt sau khi giá Brent từng tăng hơn 10% vì lo ngại chi phí vận tải và rủi ro nguồn cung leo thang.

Trên mạng xã hội Truth Social ngày 14/7, ông Trump cho biết sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo các quốc gia Trung Đông, Mỹ sẽ không triển khai kế hoạch thu phí như đã công bố trước đó. Thay vào đó, Washington sẽ thúc đẩy các thỏa thuận thương mại và đầu tư với các nước vùng Vịnh như một hình thức bù đắp cho vai trò đảm bảo an ninh hàng hải.

Quyết định này được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump tuyên bố tái áp đặt phong tỏa các cảng biển của Iran và dự định thu khoản phí tương đương 20% giá trị hàng hóa đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz. Khi đó, ông cho rằng đây là chi phí cần thiết để Mỹ thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an toàn trên một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Thông tin về kế hoạch thu phí ngay lập tức đẩy giá dầu tăng mạnh. Tuy nhiên, sau khi Nhà Trắng thay đổi lập trường, thị trường bắt đầu hạ nhiệt. Giá dầu Brent giảm về khoảng 84 USD/thùng, trong khi dầu WTI lùi xuống còn khoảng 78 USD/thùng, thấp hơn khoảng 2 USD so với trước đó.

Dù vậy, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại từ cuối tuần qua khi hai bên tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào nhau. Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz sau khi nổ súng cảnh cáo một tàu thương mại.

Ngay trước khi ông Trump thay đổi quyết định, giới phân tích đã cảnh báo kế hoạch thu phí có thể tạo thêm cú sốc đối với thị trường năng lượng. Ông Andy Lipow, Chủ tịch hãng tư vấn Lipow Oil Associates, ước tính mức phí 20% có thể làm chi phí vận chuyển tăng tương đương khoảng 16 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển Hormuz, qua đó gây sức ép đáng kể lên nguồn cung toàn cầu.

Theo ông Lipow, thị trường từng kỳ vọng nguồn cung dầu sẽ cải thiện sau khi Mỹ và Iran đạt được biên bản ghi nhớ vào tháng trước. Tuy nhiên, triển vọng này đang trở nên kém chắc chắn hơn khi căng thẳng quân sự quay trở lại. Nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, nguy cơ dư cung trên thị trường sẽ nhanh chóng biến mất.

Trong báo cáo công bố ngày 14/7, Citigroup (Citi) cũng cho rằng việc áp dụng mức phí nói trên có thể làm gia tăng đáng kể nguy cơ đối đầu quân sự trong ngắn hạn. Ngân hàng này đồng thời cảnh báo khả năng Iran từ bỏ biên bản ghi nhớ với Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Washington đang tăng lên, kịch bản có thể khiến giá dầu duy trì ở vùng cao trong thời gian dài hơn.

Hormuz hiện vẫn là tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới khi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu đi qua khu vực này. Lưu lượng tàu từng giảm mạnh từ đầu tháng 3 do căng thẳng leo thang và chỉ mới phục hồi sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran. Vì vậy, mọi diễn biến liên quan đến Hormuz tiếp tục được thị trường năng lượng theo dõi sát sao.