58.000 tỷ đồng trái phiếu sắp đáo hạn quý II, áp lực dồn lên doanh nghiệp bất động sản

Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đang tăng nhanh trong năm 2026, khi lượng phát hành mới phục hồi mạnh nhưng nghĩa vụ trả nợ cũng dồn dập. Theo Chứng khoán MBS, tổng giá trị phát hành từ đầu năm đạt 40,1 nghìn tỷ đồng, tăng 60% so với cùng kỳ, với lãi suất bình quân khoảng 7,9% – cao hơn năm trước, phản ánh chi phí vốn gia tăng.

Dòng vốn tiếp tục tập trung vào hai nhóm quen thuộc là ngân hàng và bất động sản. Riêng bất động sản chiếm tới 60% tổng giá trị phát hành, tương đương 24,1 nghìn tỷ đồng, trong khi ngân hàng chiếm 28,6% với 11,5 nghìn tỷ đồng. Một số tổ chức phát hành lớn gồm HDBank (4,7 nghìn tỷ đồng), BIDV (3,3 nghìn tỷ đồng) và VietinBank (2,2 nghìn tỷ đồng).

Song song với phát hành, hoạt động mua lại trước hạn cũng tăng mạnh, đạt 7,7 nghìn tỷ đồng trong tháng 3, tăng 265% so với tháng trước. Đáng chú ý, nhóm bất động sản chiếm tới 74% giá trị mua lại, với thương vụ lớn từ Capitaland Tower. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang chủ động tái cơ cấu nợ trước khi áp lực đáo hạn tăng cao.

Tuy nhiên, rủi ro bắt đầu lộ rõ ở nghĩa vụ thanh toán. Riêng tháng 3 ghi nhận 9 mã trái phiếu chậm trả gốc, lãi với tổng giá trị gần 4,7 nghìn tỷ đồng. Lũy kế đến hết quý I/2026, tổng giá trị chậm thanh toán lên tới 30,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 2,2% dư nợ toàn thị trường – một con số chưa quá lớn nhưng có xu hướng gia tăng.

Áp lực thực sự nằm ở phía trước. Trong tháng 4/2026, khoảng 28 nghìn tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn, tăng gần 250% so với cùng kỳ. Cả quý II/2026, con số này ước lên tới 58 nghìn tỷ đồng, tăng 140%, trong đó riêng bất động sản chiếm tới 79% (hơn 46.000 tỷ đồng). Đây là giai đoạn cao điểm buộc doanh nghiệp phải xoay xở nguồn tiền.

Trước áp lực này, các doanh nghiệp đang phải tính đến nhiều giải pháp đồng thời. Theo MBS, phương án phổ biến gồm gia hạn trái phiếu tối đa 2 năm với sự đồng thuận của trái chủ, kèm điều kiện tăng lãi suất hoặc bổ sung tài sản bảo đảm. Ngoài ra, một số doanh nghiệp lựa chọn hoán đổi trái phiếu sang cổ phiếu hoặc trái phiếu chuyển đổi để giảm đòn bẩy tài chính.

Giải pháp thứ ba là mua lại trước hạn hoặc tái cấu trúc lô trái phiếu, tận dụng thanh khoản từ hệ thống ngân hàng – nhóm đang dẫn dắt thị trường sơ cấp. Việc kết hợp nhiều công cụ giúp doanh nghiệp giãn áp lực dòng tiền, đồng thời hạn chế rủi ro vỡ nợ dây chuyền khi đáo hạn tập trung.

Điểm mấu chốt là quy mô thị trường trái phiếu vẫn còn nhỏ so với nhu cầu vốn của nền kinh tế. Theo Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, tổng dư nợ TPDN cuối năm 2025 đạt khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 11–12% GDP, vẫn cách xa mục tiêu 25% GDP vào năm 2030. Điều này cho thấy thị trường chưa đủ sâu để hấp thụ các cú sốc thanh khoản lớn.

Với nhà đầu tư, giai đoạn tới không chỉ là câu chuyện lợi suất, mà là bài toán chọn lọc rủi ro. Khi lượng đáo hạn tăng mạnh và dòng vốn vẫn tập trung vào một số ngành nhất định, chất lượng tài sản đảm bảo và sức khỏe tài chính doanh nghiệp sẽ trở thành yếu tố quyết định.